U kogo najczęściej występuje jaskra?

Jaskra jest podstępnie rozwijającą się chorobą oczu, która - nieleczona lub leczona nieprawidłowo - prowadzi do znacznego pogorszenia lub nawet utraty wzroku. Według danych, opublikowanych przez Światową Organizację Zdrowia (ang. World Health Organization; WHO), jaskra jest drugą, zaraz po zaćmie, przyczyną utraty wzroku na świecie. Możliwych przyczyn rozwoju tego schorzenia jest wiele i nie wszystkie zostały do dnia dzisiejszego jednoznacznie sklasyfikowane i poznane.

Autor
Data publikacji
Czas czytania
3 min.

Jaskrą nazywamy ogólnie chorobę narządu wzroku, która prowadzi do stopniowego i postępującego w czasie uszkodzenia nerwu wzrokowego i komórek zwojowych siatkówki. Konsekwencją tych zmian są m.in. początkowo niedostrzegane przez chorego ubytki w polu widzenia, a ostatecznie ślepota. 

wybierz miasto, w którym chcesz wykonać
Sprawdź ofertę »

Czasami rozwój jaskry poprzedzają niespecyficzne objawy, zgłaszane ze strony pacjenta, takie jak światłowstręt, nawracające łzawienie oczu czy problemy z widzeniem przy braku oświetlenia. Z tego też względu wszelkie zauważone przez chorego zaburzenia funkcji narządu wzroku powinny być odpowiednio wcześnie ocenione przez lekarza okulistę.

Kto jest najbardziej narażony na występowanie jaskry?

Przyczyn, które prowadzić mogą do rozwoju jaskry, jest bardzo wiele. Niektóre z tych czynników bardziej od innych zwiększają prawdopodobieństwo rozwoju jaskry.

Jednym z głównych czynników, który predysponuje do rozwoju jaskry i powoduje uszkodzenie struktur nerwu wzrokowego, jest nieprawidłowo podwyższone tzw. ciśnienie wewnątrzgałkowe. W prawidłowych warunkach średnie ciśnienie, panujące wewnątrz gałki ocznej, wynosi około 16-17 mmHg. Wartości powyżej 21 mmHg przekraczają przyjętą górną granicę normy i ich stwierdzenie predysponuje do rozwoju jaskry. W celu unormowania podwyższonego ciśnienia wewnątrzgałkowego zastosowanie znajdują m.in. wybrane grupy leków, które wpływają na zmniejszenie produkcji cieczy wodnistej oka (substancji, wypełniającej komory oka) czy zwiększenie jej odpływu.

U osób, które cierpią na nadciśnienie tętnicze, stwierdza się częstsze występowanie jaskry. Nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego u danego pacjenta predysponują do uszkodzenia naczyń krwionośnych oka, co objawia się m.in. ich zwężeniem czy rozciągnięciem. Z tego względu wieloletnie czy leczone nieprawidłowo nadciśnienie tętnicze wpływa na uszkodzenie nerwu wzrokowego i komórek zwojowych siatkówki, co indukuje powstanie jaskry.

Podobnie jak nadciśnienie tętnicze, także  cukrzyca, szczególnie ta o wieloletnim i nieprawidłowo kontrolowanym przebiegu, sprzyja rozwojowi w obrębie gałki ocznej wielu negatywnym zmianom. Przewlekle wysokie wartości glikemii powodują chociażby uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych, co objawia się np. powstawaniem mikrotętniaków czy mikrowylewów. W przypadkach zaburzeń krążenia obwodowego krwi, upośledzony zostaje proces dostarczania substancji odżywczych do komórek nerwowych siatkówki i nerwu wzrokowego, co sprzyja ich stopniowemu i przewlekłemu obumieraniu.

Z wyżej wymienionych względów również wiek uznaje się za czynnik rozwoju i progresji jaskry. Wraz z upływem lat, połączonym m.in. z błędami dietetycznymi i brakiem odpowiedniego stopnia aktywności fizycznej, częściej dochodzi to rozwoju różnych schorzeń przewlekłych, w tym cukrzycy, chorób serca czy nadciśnienia tętniczego. W wielu sytuacjach choroby te wywierają pośredni lub bezpośredni wpływ na wzrost ryzyka rozwoju jaskry.

Dodatkowo, wpływ na większe ryzyko powstania i rozwoju jaskry mają czynniki genetyczne. Zauważono, że jaskra częściej rozwija się u pacjenta, jeśli w jego najbliższej rodzinie (rodzice, rodzeństwo) były osoby, które cierpiały na to schorzenie.

Do powstania jaskry predysponują również urazy i niektóre stany zapalne przedniego odcinka oka. Kąt tęczówkowo-rogówkowy, zwany inaczej kątem przesączania, jest miejscem w oku, odpowiedzialnym za prawidłowy odpływ wyprodukowanej cieczy wodnistej oka. W wyniku określonych urazów czy stanów zapalnych, np. niepomyślnego zejścia zapalenia błony naczyniowej oka, dojść może do zwężenia bądź nawet zamknięcia kąta przesączania. Stan taki predysponuje do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego i powstania jaskry.

Wczesna i prawidłowa diagnostyka schorzeń przewlekłych czy chorób oczu, połączona z zastosowaniem odpowiedniego leczenia, jest w stanie znacznie spowolnić czy nawet zahamować rozwój zmian w obrębie nerwu wzrokowego i siatkówki oka. Niestety, zmian stwierdzonych już przez lekarza, a  związanych z zanikiem określonych komórek nerwowych, nie da się cofnąć, dlatego odpowiednio wcześnie przeprowadzona diagnostyka ma tak duże znaczenie.

Operacje i leczenie jaskry
- kliniki w
Sprawdź ofertę »

Bibliografia: www.who.int

Operacje i leczenie jaskry - więcej na ten temat

Operacje i leczenie jaskry

Ze statystyk Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization - WHO) wynika, że jaskra jest drugą co do częstości - zaraz po zaćmie - przyczyną zaburzeń…

Dodaj komentarz

Jaskra: jak ją rozpoznać i leczyć

Jaskra: jak ją rozpoznać i leczyć

Jaskra to poważna choroba wzroku, która – nieleczona – może prowadzić nawet do jego całkowitej utraty. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (World Helath Organization – WHO), jest ona drugą, po zaćmie, przyczyną ślepoty na...

Programowanie komórek może pomóc w leczeniu chorób oczu

Programowanie komórek może pomóc w leczeniu chorób oczu

W starszych medycznych podręcznikach widnieją informacje o tym, że utraconych komórek nerwowych nie można odzyskać. W medycynie wciąż zachodzi jednak postęp i odkrywane są kolejne potencjalne metody regeneracji neuronów. Według amerykańskich...

Leczenie jaskry metodą cyklofotokoagulacji

Leczenie jaskry metodą cyklofotokoagulacji

Unikalne cechy światła laserowego umożliwiają precyzyjną aplikację dużej ilości energii w ściśle określone miejsce. To bardzo pożądane z punktu widzenia medycyny właściwości, w związku z czym laser znalazł zastosowanie niemal w każdej...