Jak zbudowany jest staw kolanowy?

Staw kolanowy łączy:

  • kość udową, 
  • kość piszczelową,
  • rzepkę 

tworząc staw udowo-piszczelowy i staw udowo-rzepkowy. Otacza je wspólna torebka stawowa. Powierzchnie stawowe w czasie ruchów dopasowują dwie łącznotkankowe łąkotki. Wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (pobocznymi oraz torebki stawowej) oraz bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi (krzyżowym przednim i tylnym).

Główkę stawu tworzą wypukłe kłykcie kości udowej, jego panewkę – lekko wklęsłe kłykcie kości piszczelowej i powierzchnie stawowe rzepki. Podobnie jak w innych stawach torebka stawowa składa się z dwóch warstw: zewnętrznej błony włóknistej i wewnętrznej błony maziowej.

Staw kolanowy umożliwia zginanie, prostowanie i – w czasie zgięcia – ruchy rotacyjne.

Choroby i urazy stawu kolanowego

Staw kolanowy jest skomplikowany i podatny na urazy. Przyczyną jego problemów mogą być:

  • wady wrodzone i rozwojowe,
  • choroby reumatyczne,
  • przeciążenia, które są wynikiem długotrwałego wysiłku; nie jest to jednak tylko wysiłek związany z uprawianiem sportu, ale równie z długim siedzeniem w niewłaściwej pozycji,
  • zwyrodnienia, które dotyczą głównie osób po 60. roku życia, zwłaszcza tych, które są obciążone genetycznie lub w młodości przeszły urazy stawów, których nie wyleczyły. Nieaktywny tryb życia, nieskorygowane wady postawy i nadwaga mogą przyspieszyć ich rozwój. 

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego

Nieleczone, bądź źle leczone urazy kolana prowadzą do choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego.

Co to jest choroba zwyrodnieniowa stawu?

Choroba zwyrodnieniowa stawów – również kolanowych – to proces prowadzący w ciągu lat do zaburzenie tworzenia i degeneracji chrząstki stawowej. Na chorobę tę – jak wynika z wykopalisk – cierpieli już ludzie pierwotni, starożytni Egipcjanie. Według szacunków choruje na nią ok. 2 mln Polaków. Objawy występują u ok. 18 proc. kobiet i 10 proc. mężczyzn na świecie.

Ważne: Choroba zwyrodnieniowa stawów należy do 10 powodujących najcięższe kalectwo na świecie.

U ok. 80 proc. chorych dochodzi do znacznego ograniczenia ruchomości stawów, a u 25 proc. do kalectwa

Choroba zwyrodnieniowa stawów została podzielona na:

  • pierwotną – jej przyczyna nie jest znana;
  • wtórną – wywołują ją: uszkodzeniami struktury stawu, nieprawidłowości w budowie i choroby.

Choroba zwyrodnieniowa stawu kolanowego może obejmować część 

  • udowo-piszczelową przyśrodkową i  boczną. W  przypadku zmian zwyrodnieniowych w  obrębie części przyśrodkowej stawu (postać najczęstsza) dochodzi do  szpotawego ustawienia kolan, a w razie zajęcia części bocznej – do ich koślawości. Ból jest odczuwany w stawie kolanowym i górnej części podudzia.  
  • rzepkowo-udową – ból zazwyczaj jest silniejszy przy schodzeniu ze schodów niż przy wchodzeniu na nie. Wyczuwa się poszerzenie obrysów kostnych stawu, a przy ucisku kolana bolą. W  obrębie stawu może wystąpić wysięk, a niekiedy torbiel w dole podkolanowym. Podczas ruchów w stawie można usłyszeć trzeszczenia. W zaawansowanych przypadkach dochodzi do zgięciowego przykurczu stawu kolanowego (chód z lekko podkurczonym kolanem). 

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego

Leczenie choroby zwyrodnieniowej – również choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego – składa się z wielu etapów. 

Na początku pacjent powinien skorygować wady postawy, wyleczyć otyłość – czyli skorygować to, co przyczyniło się do choroby, a później ją nasiliło. Zalecenia lekarza obejmują też: aktywny tryb życia (ćwiczenia poprawiające ruchomość stawu, ćwiczenia wzmacniające siłę mięśniową ) z wykorzystaniem sprzętów wspomagających (laska, balkonik itd.), leczenie uzdrowiskowe.

Przy leczeniu zwyrodnienia stawu kolanowego najczęściej stosuje się farmakoterapię. Jeśli w ciągu kilu tygodni nie przynosi rezultatu, stosuje się fizjoterapię (również kinezyterapię). Metodą ostateczną jest endoprotezoplastyka (zastępuje się chory staw sztuczną protezą). 

Leczenie stawu kolanowego komórkami macierzystymi

Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawu kolanowego (oraz innych chorób tego stawu) komórkami macierzystymi w ostatnich latach stało się bardzo popularne, a zarazem skuteczne. Umożliwia ono naprawę uszkodzonych tkanek komórkami macierzystymi pochodzącymi wyłącznie od pacjenta. To powoduje, że terapia jest bezpieczna dla chorego.

dr Paweł Stajniak, doświadczony chirurg i ortopeda: Podanie komórek macierzystych w wielu przypadkach pomaga uniknąć dużych zabiegów endoprotezoplastyki stawów, które przeprowadza się w chorobie zwyrodnieniowej i leczeniu uszkodzeń pourazowych

Co to są komórki macierzyste?

Komórki macierzyste to niewyspecjalizowane i niedojrzałe jeszcze komórki ludzkiego organizmu. Mogą dzielić się wielokrotnie oraz różnicować (tworzyć komórkę potomną określonego typu, np. mięśniową, nerwową). Podczas podziału komórka główna nie znika. Po podziale mamy więc dwie komórki: macierzystą i wyspecjalizowaną potomną.

Komórki macierzyste mogą pochodzić z zarodka (zarodkowe komórki macierzyste – do ich zastosowania jeszcze jest daleko) lub z dorosłego organizmu (dorosłe komórki macierzyste). Dorosłe komórki macierzyste – w zależności od ich rodzaju – mogą przekształcać się w różne rodzaje tkanek: kostną, chrzęstną, mięśniową, tłuszczową, w komórki krwi. Pozyskuje się je m.in. z:

  • szpiku kostnego,
  • krwi pępowinowej,
  • zdrowych organów,
  • tkanki tłuszczowej,
  • sznura pępowinowego.

W przypadku dwóch ostatnich pozyskuje się tzw. mezenchymalne komórki macierzyste. Mogą się one przekształcać w różne rodzaje tkanek: kostną, chrzęstną, mięśniową, tłuszczową. Stosuje się je w stawach kolanowych, barkowych, skokowych, po urazach: tkanek miękkich, więzadeł, chrząstki, ścięgien, do leczenia zwyrodnienia stawu – w tym biodrowego. 

Pobieranie komórek macierzystych z tkanki tłuszczowej

Przy leczeniu stawu kolanowego do zabiegów ortopedycznych (wypełniania ubytków w chrząstkach stawowych, przy zerwanych więzadłach czy mięśniach, do leczenia zwyrodnienia stawu kolanowego) komórki macierzyste najczęściej pobiera się z tkanki tłuszczowej. To metoda mniej inwazyjną niż pozyskiwanie ich ze szpiku kostnego. Tkanka tłuszczowa jest bogatym źródłem mezenchymalnych komórek macierzystych, które potrafią przekształcić się w komórki tkanki chrzęstnej, kostnej czy mięśniowej. 

Przy pobieraniu komórek macierzystych z tkanki tłuszczowej wykorzystuje się metodę liposukcji. Małe kaniule (np. słomy) wprowadza się przez niewielkie nacięcie i odsysa tłuszcz. Tkanka tłuszczowa pobierana jest najczęściej z okolic brzucha.

Zwykle wystarczającą do leczenia kolana komórkami macierzystymi liczbę komórek dostarcza 100 ml pobranego tłuszczu. Lipoaspirat jest następnie poddawany minimalnej obróbce, aby nie uszkodzić wartościowych elementów komórkowych oraz drobnych naczyń krwionośnych.

Podanie komórek macierzystych do stawu kolanowego

Są dwa sposoby umieszczenia komórek macierzystych w miejscu wymagającym regeneracji: iniekcja bezpośrednia, artroskopia (umożliwia wprowadzenie narzędzia do jamy stawu kolanowego przez nacięcie o szerokości 1 cm), bądź klasyczne otwarcie jamy stawu kolanowego.

  • W przypadku ubytków w chrząstkach stawowych komórki macierzyste są umieszczane w uszkodzonej strukturze na specjalnym kolagenowym nośniku. Zadaniem błony kolagenowej jest wypełnienie ubytków. Komórki macierzyste odbudują na niej funkcjonalną tkankę.
  • Przy zerwanych więzadłach czy mięśniach zawiesinę komórek macierzystych można podać w trakcie wstrzyknięcia. Preparat komórek macierzystych wypełnia wówczas jamę stawu kolanowego.

Regeneracja stawu kolanowego komórkami macierzystymi

Po podaniu komórek macierzystych do stawu kolanowego, kiedy te znajdują się już w zmienionym chorobowo miejscu, rozpoczynają proces namnażania. 

Ważne: Komórki mezenchymalne mają zdolność „rozpoznania" problemu. Zaczynają różnicować się w taką tkankę, która wymagana jest do wyleczenia schorzenia. W przypadku większości schorzeń stawu kolanowego będzie to tkanka chrzęstna.

Leczenie kolana komórkami macierzystymi w wielu przypadka pozwala uniknąć dużego zabiegu – endoprotezoplastyki stawu.

Komórki macierzyste przekształcają się i namnażają dzięki bogactwu czynników wzrostu z tkanki tłuszczowej. Ponadto komórki macierzyste mają zdolność hamowania procesów zapalnych, częstych w przypadku choroby zwyrodnieniowej stawów.

Dzięki umieszczeniu komórek macierzystych na kolagenowej membranie koncentrat pozostanie we właściwym miejscu, nie przemieszcza się, co dodatkowo usprawni procesy naprawcze.

Zastosowanie komórek macierzystych w leczeniu chorób stawu kolanowego pozwala pacjentom na powrót do pełnej aktywności fizycznej oraz pozwala odzyskać ruchomość w stawie w zakresie większym niż umożliwia to proteza. Leczenie to jest mniej inwazyjne, w zasadzie nieobarczone ryzykiem powikłań i nie wiąże się z wielomiesięcznym okresem rehabilitacji.

Ważne: Zastosowanie komórek macierzystych jest możliwe jedynie, jeśli staw kolanowy nie uległ jeszcze całkowitemu zniszczeniu. Komórki macierzyste nie są w stanie odbudować zupełnie zniszczonego stawu. Mogą jedynie wspomóc jego regenerację.

Jak przebiega zabieg?

Przed zabiegiem regeneracji stawu kolanowego komórkami macierzystymi pacjent przechodzi kwalifikację i szereg badań. 

Sam zabieg trwa kilka godzin. Przeprowadza się go w miejscowym znieczuleniu. Z uda lub okolic brzucha metodą liposukcji pobiera się tłuszcz. Następnie poddaje się go obróbce, a przygotowane w ten sposób komórki macierzyste wstrzykuje bezpośrednio do chorego stawu kolanowego.

Może się zdarzyć, że miejsce iniekcji będzie obrzęknięte przez 4-5 dni. By zmniejszyć obrzęk, można miejscowo stosować zimne kompresy.

Przebieg rekonwalescencji i powrotu do aktywności fizycznej po zabiegu musi być ustalony wspólnie z lekarzem. Pacjent powinien unikać dużego wysiłku przez przynajmniej 1-2 tygodnie po zabiegu.

Najczęściej po zabiegach pacjent rozpoczyna rehabilitację – proste ćwiczenia bez obciążeń. Ich celem jest rozprowadzenie mazi po stawie i budowa struktury mięśniowej. By stopniowo zwiększać zakres pracy stawu, po ok. 2 miesiącach przechodzi się do ćwiczeń siłowych.

FAQ, czyli najczęstsze pytania o leczenie stawu kolanowego komórkami macierzystymi

  • Ile kosztuje leczenie kolana komórkami macierzystymi?

    Zabieg podania komórek macierzystych do stawu kolanowego – na podstawie danych z 39 klinik oraz od 10 lekarzy – kosztuje od 400 zł do 22 040 zł.

  • Na czym polega regeneracja stawu kolanowego komórkami macierzystymi?

    Regeneracja stawu kolanowego komórkami macierzystymi zaczyna się od pobrania komórek. Najczęściej pobiera się je z tkanki tłuszczowej brzucha metodą liposukcji: małe kaniule (np. słomy) wprowadza się przez niewielkie nacięcie i odsysa tłuszcz. Następnie tkanka poddawana jest obróbce i wstrzykiwana w chore miejsce. Po podaniu komórek macierzystych do stawu kolanowego, kiedy te znajdują się już w zmienionym chorobowo miejscu, rozpoczynają proces namnażania. Komórki mezenchymalne (takie pobiera się z tłuszczu) mają zdolność „rozpoznania" problemu. Zaczynają różnicować się w taką tkankę, która wymagana jest do wyleczenia schorzenia. W przypadku większości schorzeń stawu kolanowego będzie to tkanka chrzęstna.

Umów wizytę!

Jeśli Ty także borykasz się z problemem otyłości, nie wahaj się dłużej - skontaktuj się z nami. Nasz doradca bezpłatnie przedstawi Ci pełną ofertę leczenia spośród 28 klinik w Polsce wraz ze szczegółowymi cenami. Pomoże również w umówieniu wizyty konsultacyjnej u wybranego specjalisty na dogodny termin.

Zadzwoń do nas: 22 417 40 39 (telefon czynny pon - pt, w godz. 8:00 - 18:00)

Źródła: