Leczenie operacyjne choroby Dupuytrena

Synonimy: operacja przykurczu Dupuytrena, leczenie chirurgiczne choroby Dupuytrena, operacyjne leczenie przykurczu bliznowatego palców ręki więcej »

Spis treści

Choroba Dupuytrena i jej pochodzenie

Choroba Dupuytrena (łac. contractura Dupuytreni) zwana również przykurczem Dupuytrena polega na nadmiernym przeroście tkanki podskórnej dłoni, określanej mianem powięzi. Schorzenie ma charakter postępowy i może rozciągać się na palce. Wówczas powstałe guzki oraz pasma w obrębie rozcięgna dłoniowego mogą wywoływać przykurcz palców czyli problem z ich całkowitym wyprostowaniem. Zazwyczaj przykurcz dotyczy czwartego i piątego (najmniejszego) palca jednej ręki.

Nazwa schorzenia pochodzi od wybitnego francuskiego chirurga oraz barona Guillaume'a Dupuytrena. Opis doświadczeń doktora Dupuytrena z chorobą rozcięgna dłoniowego został zawarty w 1831 r. w „Lecons Orales”  spisie jego wykładów z Hotelu Dieu. Tom „Lecons Orales” został spisany przez studentów oraz najbliższych współpracowników doktora. W spisie znalazły się informacje omawiające doświadczenia chirurga w przecinaniu rozcięgna dłoniowego podczas leczenia przykurczu serdecznego oraz małego palca u paryskiego handlarza winem. W 1834 roku dane o chorobie zostały przetłumaczone na język angielski oraz opublikowane w czasopiśmie „Lancet”. 

Kogo dotyczy problem przykurczu Dupuytrena?

Przykurcz Dupuytrena dotyka najczęściej osób w średnim przedziale wiekowym, przeważnie powyżej 40 roku życia. Według danych statystycznych zdecydowanie częściej chorują mężczyźni, u  kobiet schorzenie występuje nawet do 7 razy rzadziej. Choroba Dupuytrena znacznie częściej występuje u osób rasy białej, zwłaszcza w krajach Skandynawskich. Zazwyczaj choroba dotyka jednej ręki, ale zdarzają się przypadki wystąpienia przykurczu na obu dłoniach. Wówczas przebieg choroby może być bardziej zaostrzony, przykurcz może obejmować stronę promieniową ręki czyli kciuk oraz drugi palec, ponadto może dojść do nawrotów choroby.

wybierz miasto, w którym chcesz wykonać zabieg
Sprawdź ofertę »

Najważniejsze przyczyny choroby Dupuytrena

Przykurcz Dupuytrena powstaje na skutek nasilonej proliferacji fibroplastów oraz odkładania się w rozcięgnie dłoniowym kolagenu (typu 3 i 5) i gliozaminoglikanów. Pomimo licznych badań nie jest znana przyczyna tworzenia się powyższych procesów. Istnieje podejrzenie, iż wpływ na to może mieć zwiększona proliferacja miofibroplastów na którą oddziałują następujące czynniki: rozrost fibroplastów, pobudzenie płytek oraz transformujący czynnik wzrostu.

Obecnie wymienia się trzy główne teorie rozwoju schorzenia, a mianowicie:

  • Teorię genetycznego uwarunkowania - która zakłada zwiększone ryzyko powstania choroby Dupuytrena w przypadku zdiagnozowania schorzenia w rodzinie. Z obserwacji wynika, iż szanse rozwoju przykurczu kształtują się wówczas na poziomie 25 – 60%.
  • Teorię powinowactwa nerwowego – w związku, iż zmiany zachodzą głównie w obrębie małego oraz serdecznego palca, zauważono współwystepowanie przykurczu Dupuytrena z chorobami układu nerwowego, zwłaszcza nerwu łokciowego, przemian w korzeniach nerwów C6-Th1 oraz obecności dużych ciałek blaszkowatych Vatera-Paciniego.
  • Teorię urazową – według której wpływ na powstanie przykurczu Dupuytrena mogą mieć urazy, przeciążenia oraz mikrourazy. Wówczas może dochodzić do drobnych wylewów krwi do rozcięgna na skutek czego może nastąpić proces włóknienia.

Czynniki predysponujące do rozwoju przykurczu Dupuytrena

Z licznych obserwacji i analiz wynika, iż wpływ na wystąpienie choroby Dupuytrena mogą odgrywać niektóre czynniki środowiskowe oraz współistnienie innych schorzeń. Wśród czynników sprzyjających rozwojowi przykurczu Dupuytrena wymienia się:

  • pracę fizyczną – część badaczy uważa, iż u osób pracujących fizycznie choroba Dupuytrena postępuje znacznie szybciej. Wpływ na to mają wibracje występujące podczas wykonywania zajęć fizycznych.
  • cukrzycę – przykurcz Dupuytrena występuje u około 5 % chorych na cukrzycę zarówno typu 1 jak i 2. Zakłada się, iż w przypadku chorych na cukrzycę typu 1 rozwój przykurczu Dupuytrena zależy od wieku w jakim rozpoznano cukrzycę oraz okresu jej trwania. Chorzy z cukrzycą typu 2, u których rozwinęły się zmiany patologiczne rozcięgna dłoniowego są nawet 4 razy bardziej narażeni na rozwój makroalbuminurii (białkomoczu).
  • epilepsję (padaczkę) – częstsze występowanie przykurczu Dupuytrena zauważono również u osób zmagających się z padaczką. Według niektórych badaczy takich jak dr Robert McFarlane choroba Dupuytrena może wystąpić u około 12 – 56 % chorych na epilepsję przy czym ryzyko wzrasta z wiekiem.
  • palenie tytoniu –  jest czynnikiem, który może przyczynić się do rozwoju choroby Dupuytrena. Zakłada się, iż u osób palących papierosy zwiększa się ryzyko wystąpienia mikrozatorów w naczyniach co może służyć powstaniu niedokrwienia oraz proliferacji fibroplastów. W efekcie tych zmian może dojść do procesu bliznowacenia i pojawienia się przykurczu.
  • nałogowe spożywanie alkoholu – u osób z chorobą alkoholową  bardzo często dochodzi do rozwoju przykurczu Dupuytrena. Z badań wynika, iż ryzyko wystąpienia schorzenia jest znacznie wyższe u osób, u których oprócz alkoholizmu rozpoznano schorzenia wątroby. Szacuje się, iż u niespełna 30 % chorych na alkoholizm mogą pojawić się zmiany patologiczne w obszarze rozcięgna dłoniowego.

Objawy i skutki przykurczy Dupuyetrena

Choroba Dupuytrena w pierwszej kolejności objawia się guzkami, które uwidaczniają się na powierzchni skóry dłoni. U pacjentów występuje tkliwość powstałego guzka, która odczuwana jest podczas palpacji. Zgrubienia pojawiają się na pęczkach podłużnych rozcięgna dłoniowego. Z czasem u pacjenta mogą pojawić się zagłębienia skóry, a z dalszym rozwojem schorzenia może dojść do przykurczu palców. Zmiany patologiczne zachodzące w obrębie pasm podłużnych rozcięgna dłoniowego prowadzą do deformacji struktur kolagenowych, a dokładnie ich przerośnięcia, czego efektem jest przykurcz w stawie śródręczno-paliczkowym (łac. articulationes metacarpophalangeae). Wówczas u pacjentów pojawia się problem z płaskim przyłożeniem ręki do blatu. Przykurcz może dotknąć również inne stawy, a mianowicie międzypaliczkowy bliższy i niekiedy międzypaliczkowy dalszy. W takiej sytuacji pacjent może odczuwać ograniczenia w zakresie funkcji palca np. kłopot z jego wyprostowaniem. U niektórych pacjentów pojawiają się zaburzenia czucia, mrowienie oraz drętwienie. Takie dolegliwości najczęściej występuja u pacjentów obciążonych dodatkowymi schorzeniami, a mianowicie epilepsją, cukrzycą lub alkoholizmem. 

Deformacje obejmują najczęściej czwarty i piąty (najmniejszy) palec. W dalszym progresie choroba może rozszerzać się na palec środkowy, wskazujący oraz kciuk. Zaawansowany proces chorobowy prowadzi do stałego przykurczu zgięciowego palców, który zaburza funkcje ruchowe ręki. 

Anatomia patologiczna choroby Dupuytrena

Rozcięgno dłoniowe ręki (łac. aponeurosis palmaris manus) jest włóknistą strukturą stanowiąca silną część powięzi ręki. W chorobie Dupuytrena rozcięgno dłoniowe ulega bliznowaceniu, które prowadzi do przykurczu zgięciowego palców. W celu poznania zmian jakie zachodzą w obrębie rozcięgna dłoniowego warto zapoznać się z jego prawidłową budową.

Rozcięgno dłoniowe położone jest pod skórą oraz tkanką podskórną. Złożone jest z poziomo biegnących pęczków, które rozciagają się od troczku zginaczy do więzadeł pochwowych i stawów śródręczno-paliczkowych. Głęboką warstwę rozcięgna dłoniowego tworzą włókna poprzeczne. Przebiegają one u podstaw paliczków dalszych palców, a mianowicie od II do V, budując silne pasmo czyli więzadło poprzeczne śródręcza określane kiedyś więzadłem pływackim. Poniżej rozcięgna znajduje się powięź dłoniowa ręki. 

Do głównych zadań rozcięgna dłoniowego należy ochrona tkanek, które znajdują się pod nim czyli mięśni, naczyń oraz nerwów przed naciskami powstającymi w trakcie pracy dłonią. Rozcięgno dłoniowe ręki tworzy również włókniste elementy, które umacniają oraz stabilizują dłoniowe części palca. W środkowej strefie palca znajdują się płytki włókniste określane klinicznie więzadłami. Należy do nich więzadło Cleanda, które rozdziela stronę dłoniową i grzbietową palca oraz więzadło Graysona przebiegające od skóry do pochewki włóknistej.

W przykurczu Dupuytrena u chorego dochodzi do zmian w stawach śródręczno-paliczkowych, które obejmują zazwyczaj serdeczny i mały palec. Deformacja spowodowana jest przerostem włókien podłużnych rozcięgna dłoniowego oraz więzadła Graysona. Wówczas u chorego na powierzchni skóry dłoni uwidaczniają się guzki lub grube pasma. Ze względu na udział rozcięgna dłoniowego w rozdzielaniu struktur naczyniowo-nerwowych w przypadku pogrubienia rozcięgna ulegają one przemieszczeniu. Przerośnięte więzadło Graysona wywołuje zmianę położenia pęczka naczyniowo-nerwowego palca. W przypadku zajęcia włókien poprzecznych rozcięgna u chorego może wystąpić zwężenie ręki. Niekiedy dochodzi również do problemów z odwodzeniem palców, następuje ono podczas deformacji więzadła poprzecznego powierzchownego oraz więzadła pływackiego.

U chorych z zaawansowanym przykurczem Dupuytrena może dojść do utrwalenia zmian w obrębie więzadłowo-stawowym, które może znacząco utrudnić prawidłowy proces leczenia.

Kliniczny podział przykurczu Dupuytrena

Proces bliznowacenia rozcięgna dłoniowego ręki u większości pacjentów trwa stosunkowo długo. W trakcie przebiegu choroby można zauważyć momenty wstrzymania jej rozwoju. Faza ta jednak nie świadczy o całkowitym zahamowaniu procesu bliznowacenia. Zazwyczaj po pewnym okresie dochodzi do szybkiego rozwoju schorzenia, które następuje w ciągu 6-12 miesięcy.

Według stopnia zaawansowania przykurcz Dupuytrena dzieli się na następujące stadia:

  • Stadium 0 – łagodna zmiana, w której występuje wciągnięcie skóry lub delikatnie wyczuwalne pasmo podskórne. Na tym etapie nie dochodzi do przykurczu palców.
  • Stadium I – deformacje w obrębie włókien podłużnych rozcięgna, pojawia się przykurcz w stawie śródręczno-paliczkowym

    (poniżej 30 stopni). Zmiany nie dotykaja stawów międzypaliczkowych.

  • Stadium II – u pacjenta pojawia się przykurcz zgięciowy, który obejmuje stawy śródręczno-paliczkowy i międzypaliczkowy bliższy. Przykurcz nie przekracza 90 stopni.

  • Stadium III – choroba dotyka głębszych warstw rozcięgna dłoniowego. Kąt przykurczu jest większy niż 90 stopni.
  • Stadium IV – oprócz objawów charakterystycznych dla stadium III, u pacjentów dochodzi do bliznowacenia więzadła Landsmera i rozcięgna prostowników. Przerost rozszerza się na staw międzypaliczkowy dalszy. 

Diagnostyka choroby Dupuytrena

Rozpoznanie przykurczu Dupuytrena nie jest procedurą skomplikowaną. Większość pacjentów zgłasza się do lekarza kiedy zauważą u siebie guzki lub stopniowy przykurcz po stronie dłoniowej ręki. U chorych w zaawansowanym stadium choroby pojawiają się problemy z wykonywaniem podstawowych czynności, a mianowicie wyjmowaniem rzeczy z kieszeni, korzystaniem z toalety (myciem się, goleniem) oraz podawaniem ręki podczas witania. Lekarz przeprowadza badanie podmiotowe oraz przedmiotowe pacjenta. W trakcie wywiadu lekarskiego chory pytany jest o wszelkie dolegliwości, występowanie przykurczu Dupuytrena w rodzinie, współistnienie innych schorzeń oraz o ewentualne przebyte urazy. Podczas badania przedmiotowego u chorego przeprowadza się tak zwany „test stołu”, który polega na płaskim przyłożeniu ręki do blatu. Chory z przykurczem Dupuytrena nie jest w stanie położyć ręki w taki sposób aby ściśle przylegała do stołu.   

Możliwości i kierunki terapii przykurczu Dupuytrena

Pacjenci z przykurczem Dupuytrena mają do wyboru wiele metod leczniczych. Terapia może ograniczać się do leczenia zachowawczego lub wymagać interwencji chirurgicznej. Wybór odpowiedniej metody zależy od stopnia zaawansowania choroby. Zakres leczenia zachowawczego może obejmować farmakoterapię  w postaci miejsowej iniekcji glikokortykosteroidów lub rehabilitację (kinezyterapię, ultradźwięki, zabiegi fizykoterapeutyczne). Leczenie farmakologiczne zazwyczaj nie przynosi oczekiwanych rezultatów, natomiast rozpoczęcie rehabilitacji w początkowym stadium choroby może spowolnić jej rozwój, ale nie gwarantuje całkowitego wyleczenia. Jedyną skuteczną formą leczenia przykurczu Dupuytrena jest zabieg operacyjny. Procedura polega na przecięciu lub wycięciu objętego zmianą rozcięgna dłoniowego wraz z guzkami oraz korekcję przykurczów palców.

Wśród stosowanych metod chirurgicznych przeprowadza się fasciotomię, fasciektomię częściową lub całkowitą bądź otwartą fasciektomię dłoniową. Operacja przykurczu Dupuytrena jest leczeniem z wyboru.

Kto jest kandydatem do operacyjnego leczenia przykurczu Dupuytrena?

Wskazaniem do zabiegu operacyjnego choroby Dupuytrena jest przykurcz zaburzający funkcje ręki. Leczenie chirurgiczne jest więc skierowane do osób, u których rozwój choroby spowodował przykurcz palców na około 30 stopni w stawach międzypaliczkowych bliższych. 

Do zabiegu kwalifikują się pacjenci, którzy nie są w stanie przyłożyć ręki płasko do stołu (tak zwany test stołu) oraz mają trudności z wykonywaniem podstawowych czynności. Przeprowadzenie zabiegu operacyjnego można również rozważać w przypadku pacjentów z szybko postępującym przykurczem palców, u których stosowanie metod zapobiegawczych w postaci farmakoterapii i rehabilitacji nie zahamowało rozwoju schorzenia.

Jaki lekarz wykonuje zabieg operacyjnego leczenia przykurczu Dupuytrena?

Zabieg operacyjny przykurczu Dupuytrena powinien zostać przeprowadzony przez doświadczonego specjalistę z dziedziny  ortopedii i chirurgii ręki. Procedura operacyjna zwłaszcza u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem powikłań w postaci niedokrwienia skóry, uszkodzenia nerwu pośrodkowego bądź łokciowego jak również problemów z przywróceniem pełnej sprawności palców. Przeprowadzenie zabiegu w placówce medycznej, która posiada doświadczenie w tego typu operacjach pozwala znacznie ograniczyć ryzyko komplikacji.

Jakie znieczulenie stosuje się w leczeniu operacyjnym choroby Dupuytrena?

Cała procedura chirurgiczna przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Rodzaj znieczulenia omawiany jest przed zabiegiem z lekarzem anestezjologiem. Znieczuleniem miejscowym obejmuje się całą rękę ale pacjent pozostaje świadomy na czas trwania zabiegu. W przypadku zastosowania znieczulenia ogólnego, pacjent jest usypiany na całą operację. 

Przygotowanie do operacji choroby Dupuytrena

Pacjent zakwalifikowany do leczenia operacyjnego przykurczu Dupuytrena wymaga odpowiedniego przygotowania do zabiegu. W tym celu konieczne jest przeanalizowanie sytuacji chorego, przeprowadzenie odpowiednich badań, określenie jego ogólnego stanu zdrowia oraz ustalenie ewentualnych przeciwwskazań do zabiegu.

Zakres podstawowych badań zazwyczaj obejmuje:

  • morfologię krwi z rozmazem
  • oznaczenie grupy krwi
  • ocenę podstawowych parametrów układu krzepnięcia (APTT, INR)
  • poziom glukozy we krwi
  • stężenie mocznika i kreatyniny
  • badanie poziomu elektrolitów (K, Na)
  • oznaczenie poziomu HBS i HCV
  • badanie ogólne moczu
  • badanie elektrokardiograficzne - EKG
  • badanie RTG

Pakiet badań może się niekiedy różnić bowiem dostosowywany jest indywidualnie do stanu zdrowia pacjenta. Zdarza się, iż konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań.

Pacjent obciążony dodatkowymi schorzeniami, który pozostaje pod opieką poradni specjalistycznej powinien skonsultować planowany zabieg z lekarzem specjalistą oraz uzyskać pisemne potwierdzenie konsultacji z informacją o braku przeciwwskazań do zabiegu.

Jeżeli chory przyjmuje na stałe leki, powinien poinformować o tym lekarza prowadzącego. Zdarza się, iż pacjent musi zaprzestać przyjmowania niektórych leków przed planowaną operacją. Dotyczy to głównie leków zmniejszających krzepliwość krwi. W takich przypadkach należy ściśle wykonywać zalecenia lekarza prowadzącego. 

W dniu poprzedzającym zabieg pacjent odbywa rozmowę z lekarzem operatorem, który informuje go o planowanej rozległości zabiegu, jego poszczególnych etapach, przewidywanym czasie trwania oraz możliwych powikłaniach. Po omówieniu szczegółów procedury pacjent proszony jest o pisemne wyrażenie zgody na zabieg. Z chorym przeprowadza również rozmowę lekarz anestezjolog. Należy wówczas poinformować lekarza o chorobach współistniejących, przyjmowanych lekach oraz o wszelkich alergiach. Anestezjologiczna kwalifikacja do zabiegu następuje po uzupełnieniu ankiety anestezjologicznej.

Pacjent w dniu zabiegu powinien wykonać dokładną kąpiel bądź prysznic całego ciała oraz pozostać na czczo co najmniej przez 6 godzin przed operacją.

Przegląd metod chirurgicznego leczenia choroby Dupuytrena

Obecnie dostępnych jest kilkadziesiąt metod operacyjnego leczenia przykurczu Dupuytrena. Wybór odpowiedniej techniki chirurgicznej zależy od stopnia zaawansowania choroby oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta (wieku, schorzeń współistniejących). 

Jedną z technik operacyjnych jest fasciotomia, która stosowana jest głównie u osób starszych oraz chorych, u których istnieją przeciwwskazania do bardziej rozległego zabiegu. Zdarza się, iż fasciotomia wykonywana jest u pacjentów z silnie rozwiniętym przykurczem jako wstępny etap przygotowujący do dalszej procedury korekcyjnej.

Operacja może zostać przeprowadzona w znieczuleniu miejscowym. Fasciotomie można wykonać metodą półzamkniętą z niewielkiego bocznego cięcia lub otwartą pod kontrolą wzroku. Lekarz operator dokonuje nacięcia skóry dłoni oraz przecięcia zbliznowaciałego rozcięgna dłoniowego. Po zakończeniu zabiegu lekarz zakłada szwy, a dłoń zostaje zabezpieczona opatrunkiem uciskowym.

Fasciektomie częściowe obejmują największą grupę technik operacyjnych. Zabiegi tego rodzaju przeprowadzane są w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. Procedura polega na wycięciu zmienionej tkanki podskórnej w obrębie pola operacyjnego. W trakcie zabiegu chirurg wypreparowuje pęczki naczyniowo-nerwowe w celu zabezpieczenia ich przed ewentualnym uszkodzeniem. 

W fasciektomii częściowej zazwyczaj wykorzystywana jest technika według Iselina i Huestona. Lekarz operator dokonuje prostego podłużnego nacięcia nad napiętym pasmem przykurczu, które jest usuwane i zamykane za pomocą wielokrotnej plastyki Z w celu uzyskania właściwego przebiegu blizny pozabiegowej oraz wydłużenia w osi podłużnej ręki. 

Wśród innych metod operacyjnych z zakresu fasciektomii częściowej sporą popularnością cieszy się technika Kinga, w której wykorzystuje się plastykę V-Y. Zabieg polega na wykonaniu poprzecznego w stosunku do pasma nacięcia o kształcie V, dzięki któremu powstaje dobra widoczność pola operacyjnego. Z kolei dalsze przedłużenie nacięcia do plastyki Y daje możliwość wykonania całkowitej korekcji w długiej osi palca oraz ręki.

Znana jest również metoda Skoog'a, która opiera się na oszczędnym usunięciu zbliznowaciałych zmian jedynie w obrębie pola operacyjnego. W procedurze tej nie wykonuje się wypreparowania pęczków naczyniowo-nerwowych w celu uniknięcia zaburzeń spływu chłonki, która występuje w przestrzeniach międzygłowowych.

Fasciektomia całkowita jak sama nazwa wskazuje jest operacją, która polega na wycięciu zarówno przerośniętych pasm jak i zdrowego rozcięgna dłoniowego w granicach pola operacyjnego. Zazwyczaj w radykalnej fasciektomii chirurg dokonuje nacięcia poprzecznego, które jest równoległe do fałdów dłoniowych oraz zamykane za pomocą plastyki Z.

Technika McCasha określana mianem otwartej ręki polega na użyciu ziarninowania do gojenia otwartej rany operacyjnej. W takich przypadkach konieczna jest hospitalizacja pacjenta przez cały proces leczniczy.

U niektórych pacjentów przeprowadza się rozpowszechnioną przez Hueston'a dermofasciektomie. Operacja zalecana jest głównie chorym, u których doszło do nawrotu przykurczu Dupuytrena po wcześniejszych zabiegach lub w przypadku zajęcia przez chorobę zewnętrznej powierzchni dłoni. Procedura przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym. Lekarz operator dokonuje usunięcia przerośniętej tkanki podskórnej oraz wciągniętej w chorobę skóry. Powstaly ubytek skóry zostaje uzupełniony przeszczepem skórnym pobranym z górnej części ramienia lub pachwiny po czym rana jest zamykana.

Wszystkie zabiegi operacyjne przeprowdzane są w niedokrwieniu, w opasce uciskowej zakładanej na ramię pacjenta. Czas trwania operacji uzależniony jest od stopnia zaawansowania przykurczu oraz wybranej techniki chirurgicznej. W większości przypadków procedura trwa od 1 do 2 godzin. Po operacji może wystąpić konieczność drenażu rany. Wówczas pod skórę zostaje wprowadzona niewielka rurka, która odprowadza nadmiar krwi na zewnątrz. Dren usuwany jest po 24 godzinach.

Zalecenia po zabiegu operacyjnym choroby Dupuytrena

Po zakończonej operacji, niezależnie od techniki chirurgicznej, każdemu pacjentowi na operowaną rękę zakłada się opatrunek uciskowy. Niekiedy ręka zostaje unieruchomiona za pomocą szyny gipsowej. Pacjent po operacji powinien przez kilka dni nosić rękę na temblaku, złagodzi to dolegliwości bólowe oraz zmniejszy obrzęk dłoni. W pozycji leżącej zaleca się również elewację ręki poprzez układanie jej na poduszce. W pierwszych dniach po zabiegu u pacjenta oprócz bólu dłoni może wystąpić drętwienie palców. W celu uśmierzenia bólu pooperacyjnego można przyjąć środki przecibólowe przestrzegając posiadanych informacji o dawkowaniu oraz sposobie ich zażywania. Wymiana opatrunku następuje zazwyczaj w ciągu pierwszej doby po operacji. Aby uniknąć sztywności palców oraz opuchlizny dłoni zaleca się kilka dni po zabiegu ostrożne ruszanie palcami w obrębie opatrunku. Dodatkowo zalecane są ćwiczenia łokcia oraz barku. Do momentu zdjęcia szwów pacjent powinin unikać opuszczania dłoni zarówno w dzień jak i w nocy. Pacjent w zależności od swego stanu zdrowia może opuścić placówkę medyczną tego samego lub następnego dnia po zabiegu, jeżeli wstaje z łóżka oraz porusza się w sposób samodzielny. Podczas wypisu pacjent otrzymuje zalecenia pooperacyjne oraz receptę z potrzebnymi lekami. Należy bezwględnie stosować się do wszelkich zaleceń lekarskich zwłaszcza w zakresie wymiany opatrunków oraz przyjmowania leków. W czasie wymiany opatrunków należy unikać ewentualnego zamoczenia rany pooperacyjnej. W przypadku wystąpienia silnych dolegliwości bólowych, dużego obrzęku, zaczerwienia, wycieku z rany lub gorączki należy zgłosić się do lekarza.

Na wizytę kontrolną oraz zdjęcie szwów pacjent powinien zgłosić się w terminie ustalonym przez lekarza prowadzącego, co zazwyczaj następuje po 10-14 dniach od operacji.

Okres gojenia rany pooperacyjnej jest indywidualny dla każdego pacjenta jednak zazwyczaj obejmuje 2-3 tygodnie. Po tym czasie pacjent powinien rozpocząć ćwiczenia rehabilitacyjne, które wspomagają proces leczniczy.

Możliwe powikłania po operacyjnym leczeniu przykurczu Dupuytrena 

Leczenie chirurgiczne przykurczu Dupuytrena tak jak każdy zabieg operacyjny wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań. Komplikacje mogą wystąpić w trakcie procedury chirurgicznej w postaci uszkodzenia nerwu lub naczyń krwionośnych lub pojawić się we wczesnym etapie pooperacyjnym. Wówczas u pacjenta może pojawić się krwiak, obrzęk dłoni, martwica skóry w obrębie rany poooperacyjnej lub zakażenie rany. Późniejsze powikłania zazwyczaj powstają w wyniku braku lub nieodpowiedniej rehabilitacji np. sztywność stawu. Uniknięcie powyższych powikłań jest możliwe poprzez przeprowadzenie dokładnej hemostazy za pomocą bipolarnej koagulacji, drenażu rany oraz stosowaniu opatrunków uciskowych wraz z elewacją ręki. W celu zapobiegania możliwym infekcjom zwłaszcza u pacjentów chorych na cukrzycę, zaleca się okołooperacyjną antybiotykoterapię.

U niektórych chorych dochodzi do powikłań pooperacyjnych, które określane są jako Dupuytren's flare. Zdaniem Howard'a wiąże się to z reakcją zapalną, która pojawia się w ciągu najbliższych  tygodni po zabiegu chirurgicznym w postaci zaczerwienienia, bólu samoistnego oraz uciskowego jak również obrzęku i sztywności. Częściej do takich powikłań dochodzi u kobiet, szacuje się, iż może to dotykać nawet 20% pacjentek. Nie jest znana jednoznaczna przyczyna powstawania Dupuytren's flare. Uważa się, iż może to być efektem zespołu kanału nadgarstka wówczas powinna zostać wykonana jego dekompresja. Terapia objawowa Dupuytren's flare obejmuje blokadę układu współczulnego, rehabilitację ze szczególnym uwzględnieniem leczenia uciskowego oraz podawanie sterydów. 

W sporadycznych przypadkach może dojść do powikłania w postaci algodystrofii. Takie powikłanie występuje rzadko u około 5% pacjentów operowanych z powodu przykurczu Dupuytrena. Powikłanie powstaje po zagojeniu rany pooperacyjnej i 2 razy częściej spotykane jest u kobiet. Charakteryzuje się bardzo silnym bólem, wystąpieniem obrzeku, sztywności oraz symptomami naczynioruchowymi. Przebieg leczenia w przypadku rozpoznania algodystrofii jest taki sam jak w  Dupuytren's flare. Szczególną uwagę zwraca się na czynne ruchy pacjenta wykonywane do momentu ustąpienia schorzenia.

Zdarza się niestety, że u niektórych pacjentów dochodzi do nawrotu przykurczu Dupuytrena. Leczenie operacyjne wraz z odpowiednią rehabilitacją pozwala skutecznie skorygować przykurcz ale nie gwarantuje całkowitej trwałości efektu.

Ocena skuteczności chirurgicznego leczenia przykurczu Dupuytrena

Efekt leczenia operacyjnego zależy od wielu czynników, a mianowicie stopnia zaawansowania przykurczu, czasu trwania schorzenia, ogólnego stanu zdrowia, wieku i płci pacjenta, techniki chirurgicznej oraz postępowania pooperacyjnego, a zwłaszcza przebiegu rehabilitacji. 

U większości pacjentów zabieg operacyjny przynosi dobre rezultaty. Kąt przykurczu palców po operacji ulega znacznemu zmniejszeniu. Najlepsze efekty zabiegu chirurgicznego obserwuje się u osób, u których przykurcz nie był silnie rozwinięty. Wówczas operacyjna korekta przykurczu pozwala przywrócić pacjentom całkowity wyprost palców.

Należy podkreślić, iż zabieg operacyjny przykurczu Dupuytrena nie likwiduje choroby, ale pomaga usunąć jej następstwa, które osłabiają funkcje ruchowe ręki.

Wybrane alternatywne metody leczenia choroby Dupuytrena i ich skuteczność

Pacjentom we wczesnym stadium choroby Dupuytrena niekiedy proponuje się leczenie za pomocą radioterapii. Metoda ta polega na zahamowaniu rozwoju przykurczu poprzez naświetlanie guzków oraz przerośniętych pasm tkanki. Skuteczność stosowania radioterapii u pacjentów z przykurczem Dupuytrena nie jest potwierdzona.

Mało inwazyjną metodą leczenia przykurczu Dupuytrena jest zabieg fasciotomii igłowej. Procedura przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym. Zabieg polega na wkłuciu igły w skórę nad dotkniętym przykurczem miejscem oraz rozdzieleniem pasm przerośniętej tkanki. Fasciotomia igłowa pozwala skorygować przykurcz i poprawić funkcje ręki. Długość utrzymywania się efektów fasciotomii igłowej uzależniona jest od stopnia nasilenia schorzenia przed zabiegiem. Pozostaje jednak znaczne prawdopodobieństwo nawrotu przykurczu. Wówczas istnieje możliwość ponownego przeprowadzenia zabiegu.

Alternatywną opcją leczenia przykurczu Dupuytrena jest wstrzyknięcie kolagenazy. Metoda ta cieszy się dużą popularnością w Stanach Zjednoczonych oraz zyskuje coraz większe uznanie w Europie. Leczenie polega na zastosowaniu enzymu pozwalającego rozpuścić kolagen, który buduje rozcięgno dłoniowe. Procedura jest bezbolesna i szybka. Polega na wstrzyknięciu niewielkiej ilości enzymu do zmienionego pasma tkanek. Wówczas należy odczekać 24 godziny aby enzym mógł zadziałać, a następnie przechodzi się do rozciagania oraz masowania palców, dzięki czemu dochodzi do przerwania pasma. Skuteczność leczenia kolagenazą daje dobre efekty. Według niektórych danych około 70% pacjentów po zastosowaniu tej metody było w stanie niemal całkowicie wyprostować dotknięte przykurczem palce. Leczenie choroby Dupuytrena za pomocą kolagenazy nie jest odpowiednie we wszystkich przypadkach.

 

Najczęstsze pytania dotyczące zabiegu operacyjnego leczenia przykurczu Dupuytrena

Jak poważną chorobą jest przykurcz Dupuytrena?

Przykurz Dupuytrena nie jest groźną chorobą i nie stanowi zagrożenia życia. Głównym problemem jaki stwarza choroba jest ograniczenie funkcji ręki poprzez przykurcz palców. Oczywiście wszystko zależy od stopnia nasielnia przykurczu. U niektórych pacjentów choroba ogranicza się do wystąpienia guzków. Z reguły jednak schorzenie powoli postępuje i przybiera bardziej zaawansowana formę. W najcięższych przypadkach choroba może spowodować przykurcz palców przekraczający kąt 90 stopni.

Co zrobić w przypadku rozpoznania przykurczu Dupuytrena?

Po rozpozananiu choroby Dupuytrena należy zgłosić się do lekarza specjalisty z dziedziny ortopedii lub chirurgii w celu dostosowania odpowiedniej metody leczniczej. Postępowanie lecznicze w przypadku rozpoznania przykurczu Dupuytrena jest uzależnione od stadium rozwoju choroby. Łagodna forma przykurczu może być leczona w sposób zachowawczy czyli poprzez farmakoterapię oraz odpowiednie zabiegi rehabilitacyjne. W trakcie postępowania zachowawczego pacjent powinien pozostawać pod stałą kontrolą specjalisty z zakresu chirurgii ręki lub ortopedii w celu obserwacji postępu choroby oraz w razie konieczności wdrożenia leczenia operacyjnego. Chirurgiczna korekta choroby Dupuytrena wskazana jest w sytuacji kiedy przykurcz palców wywołuje ograniczoną sprawność ręki.

Czy choroba Dupuytrena może się samoistnie cofnąć?

Choroba Dupuytrena nie ulega samoistnemu cofnięciu. Konieczne jest leczenie przykurczu metodami zachowawczymi lub zabiegiem operacyjnym. W celu zahamowania procesu rozwoju przykurczu we wczesnym etapie stosuje się rehabilitację np. ultradźwięki, kinezyterapię.

Czy można wyleczyć przykurcz Dupuytrena zabiegami rehabilitacyjnymi?

Zabiegi rehabilitacyjne nawet rozpoczęte w najwcześniejszej fazie rozwoju choroby Dupuytrena nie są w stanie jej wyleczyć. Prawidłowo prowadzona rehabilitacja pozwala jednak skutecznie spowolnić postęp choroby. Obecnie dostępnych jest wiele metod nieoperacyjnego leczenia przykurczu Dupuytrena, które w większości przypadków dają krótkotrwałe efekty. Najlepszym sposobem leczenia choroby Dupuytrena pozostaje zabieg operacyjny, który w połączeniu z ćwiczeniami rehabilitacyjnymi pozwala przywrócić pierwotne funkcje ręki.

Czy zabieg operacyjny choroby Dupuytrena jest bolesny?

Leczenie operacyjne przykurczu Dupuytrena jest całkowicie bezbolesne. Każda procedura chirurgicznego leczenia przykurczu przeprowadzana jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. W przypadku znieczulenia miejscowego pacjent jest świadomy podczas zabiegu ale cała ręka pozostaje znieczulona. Pacjenci, u których operacja przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym czyli narkozie zasypiają na całą procedurę chirurgiczną. 

Jakie są przeciwwskazania do chirurgicznego leczenia przykurczu Dupuytrena?

Przeciwwskazaniem do leczenia chirurgicznego przykurczu Dupuytrena jest słaby ogólny stan zdrowia pacjenta. Zabieg jest niewskazany w przypadku infekcji miesjcowych w postaci stanów zapalnych skóry, infekcji górnych dróg oddechowych oraz występowania przewlekłych chorób serca. Operacja nie zostanie również przeprowadzona u chorych z nadwrażliwością na środek znieczulający. Pacjenci, którzy pozostają pod stałą opieką poradni specjalistycznej powinni skonsultować planowany zabieg ze swoim lekarzem, aby wykluczyć ewentualne przeciwwskazania do operacji.

Jak długo trwa rekonwalescencja po operacji przykurczu Dupuytrena?

Długość okresu rekonwalescencji po chirurgicznym leczeniu przykurczu Dupuytrena zależy od indywidualnych predyspozycji pacjenta. Część pacjentów jest w stanie powrócić do pełnej sprawności nawet w okresie 2 tygodni od operacji, przy czym innym pacjentom może to zająć nawet 8 tygodni. W większości przypadków długość rekonwalescencji trwa około miesiąca.

Czy przykurcz Dupuytrena może rozszerzyć się na inne palce?

Tak, istnieje ryzyko wystąpienia przykurczu zgięciowego na pozostałych palcach ręki. Przykurcz zazwyczaj rozpoczyna się od palca serdecznego, następnie może obejmować palec najmniejszy, a w dalszej kolejności palec środkowy, kciuk oraz wskazujący. Ponadto jeżeli dojdzie do zwłóknienia warstwy poprzecznej rozcięgna u pacjenta może dojść do zwężenia ręki

Czy można pozostawić przykurcz Dupuytrena bez leczenia?

Choroba Dupuytrena ma charakter postępowy. W przypadku nie wdrożenia żadnego postępowania leczniczego może dojść do rozwoju silnie zaawansowanego przykurczu palców. Wówczas nawet leczenie operacyjne może nie przywrócić pełnej sprawności ręki. Nawet w przypadku łagodnej formy przykurczu Dupuytrena warto podejmować leczenie zapobiegawcze, które pomaga spowolnić progres choroby.

Kiedy można powrócić do pracy po operacji przykurczu Dupuytrena?

Czas powrotu do pracy zależy od przebiegu procesu rekonwalescencji oraz wykonywanego zawodu. U niektórych pacjentów gojenie rany następuje w szybkim tempie i w ciągu 2-3 tygodni są w stanie powrócić do obowiązków służbowych w przypadku wykonywania lżejszej pracy. Pacjentom, którzy wykonują ciężką pracę zaleca się powrót do obowiązków po okresie dłuższym niż miesiąc. Okres powrotu do zawodu może się również wydłuższyć w przypadku wystąpienia powikłań pooperacyjnych np. zakażenia rany. 

wybierz miasto, w którym chcesz wykonać zabieg
Sprawdź ofertę »

Czy po zabiegu operacyjnym choroba Dupuytrena może nawrócić?

Tak, istnieje ryzyko nawrotu choroby Dupuytrena. Leczenie operacyjne przykurczu palców pozwala przywrócić prawidłowe funkcje ręki poprzez usunięcie następstw choroby, ale nie likwiduje przyczyn powstawania przykurczu. W celu zachowania trwałości efektu leczenia operacyjnego, pacjenci powinni wykonywać odpowiednie zabiegi rehabilitacyjne.

Źródła: Chirurgia pod redakcją Wojciecha Noszczyka tom 2 // Ortopedia i traumatologia, Gaździk T.S. // Medycyna Rodzinna pod redakcją Adama Windaka, Sławomira Chlabicza, Agnieszki Mastalerz-Migas // Wiktora Degi Ortopedia i rehabilitacja pod redakcją Witolda Marciniaka, Andrzeja Szulca // Ocena wyników leczenia chorych z przykurczem Dupuytrena w oparciu o analizę materiału własnego, Kazimierz Kobus, Piotr Wójcicki, Tomasz Dydymski, Marek Węgrzyn, Fahed Hamlavi // Reoperative Dupuytren Contracture, James H. Calandruccio and Scott E. Hecox, // Surgery for Dupuytren Contracture, Steve Lee, // Guillaume Dupuytren – Genius or Villain, Agnieszka Sobierajska-Rek, Marek Dobosz, // Dupuytren Contracture Treatment & ManagementStephanie Danielle Mathew, DO; Herbert S Diamond, //  Dupuytren Contracture Clinical Presentation Stephanie Danielle Mathew, DO; Herbert S Diamond, // DUPUYTREN’S DISEASE Alan J. Thurston From Wellington School of Medicine, New Zealand.

 
Leczenie operacyjne choroby Dupuytrena
- kliniki w
Sprawdź ofertę »

Filmy

Dołącz do nas:

Opublikowane na stronach internetowych Tourmedica.pl Sp. z o.o. materiały, informacje oraz ceny nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne z akceptacją regulaminu i polityki prywatności .

Copyright © 2012-2017 Tourmedica.pl Sp. z o.o.

Materiały zamieszczone w serwisie Tourmedica.pl nie są substytutem dla profesjonalnych porad medycznych, diagnozowania lub leczenia. Użytkownik serwisu pod żadnym pozorem nie może lekceważyć porady lekarza lub opóźnić poszukiwania porady medycznej z powodu informacji, jakie przeczytał w serwisie. Tourmedica.pl nie poleca ani nie popiera żadnych konkretnych badań, lekarzy, procedur, opinii lub innych informacji zawartych w serwisie, poleganie na informacjach zawartych na stronie Tourmedica.pl odbywa się wyłącznie na własne ryzyko Użytkownika.

Copyright © 2012-2017 Tourmedica.pl Sp. z o.o.