Leczenie otyłości balonem żołądkowym

Synonimy: implantacja balonu żołądkowego, balon żołądkowy odchudzanie, balonikowanie żołądka więcej »

Spis treści

Analiza problemu otyłości w Polsce i na świecie.

Otyłość i nadwaga bez wątpienia stały się w ostatnich latach poważnym problemem zdrowotnym na całym świecie, można nawet określić, iż dane epidemiologiczne rozpowszechnienia otyłości na świecie są porażające i alarmujące. W ostatnich latach obserwowana jest stała tendencja zmniejszania progu wiekowego osób z nadmierną masą ciała. Długoterminowe skutki tego zjawiska, zwłaszcza w aspekcie ciągłego wzrostu problemu wśród populacji rozwojowej niesie ze sobą większe ryzyko rozwoju wielu przewlekłych chorób, obniżenie komfortu życia, a także znaczny spadek wydolności fizycznej w wieku dorosłym, co dalej przekłada się na pogłębianie problemu nadmiernej wagi. 

Zgodnie z powszechną definicją otyłość (łac. obesitas) to nadmierne nagromadzenie tkanki tłuszczowej w organizmie, które prowadzi do upośledzenia funkcjonowania całego ustroju i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorobowości i śmiertelności. Według przedstawianych danych statystycznych otyłość jest szóstym co do ważności czynnikiem ryzyka wpływającym na liczbę zgonów na świecie z powodu chorób układu krążenia i nowotworów złośliwych. Otyłość można określić jako złożoną, wieloczynnikową chorobę, której rozwój można przypisać współoddziaływania czynników genetycznych a środowiskiem. By móc dokładnie zdefiniować otyłość należy dokładnie określić ilość tkanki tłuszczowej w organizmie i jej rozmieszczenie. W tym celu wykorzystywane są różne dostępne metody pozwalające dokonać takich pomiarów. Wśród dostępnych możliwości wymienić należy badania: 

  • pomiary antropometryczne, 
  • metody ultradźwiękowe i rentgenowskiej absorpcjometrii (metoda DEXA, ang. Dual Energy X-ray Absorptiometry),
  • metoda bioimpedancji elektrycznej (BIA, ang. Bioelectrical Impedance Analysis),
  • rezonans magnetyczny,
  • tomografia komputerowa.

Najczęściej używanym i najbardziej rozpowszechnionym wskaźnikiem jest wskaźnik masy ciała, BMI - Body Mass Index, który obliczany jest według wzoru:

BMI = masa ciała (kg)/wzrost do kwadratu (m2) [kg/m2]

Wskaźnik ten umożliwia nam ocenę stanu odżywienia, w tym nadwagi i dokładnego stopnia otyłości. Prawidłowa masa ciała stwierdzamy, gdy jej wartość wyrażona wskaźnikiem BMI mieści się w przedziale 18,5 - 24,99 kg/m2. Cała klasyfikacja nadwagi i otyłości (według WHO Working Group, 1998 r.) w oparciu o ten wskaźnik przedstawia się następująco:

BMI kg/m2 stopień odżywienia
poniżej 18,5 niedowaga
18,5 - 24,99 norma
25,0 - 29,99  nadwaga
30,0 - 34,99 otyłość I stopnia
35,0 - 39,99 otyłość II stopnia
równe i powyżej 40,00 otyłość III stopnia, tzw. otyłość olbrzymia

Warto podkreślić, że im wskaźnik BMI wyższy, tym istnieje większe ryzyko powikłań chorobowych. Udowodniono, że owo ryzyko wzrasta szczególnie u pacjentów z BMI przekraczającym 30 kg/m2 oraz im wyższa wartość wskaźnika tym większe ryzyko zawału serca, udaru mózgu i cukrzycy typu 2. Natomiast otyłość wyrażana wskaźnikiem powyżej 40 kg/m2 jest określana mianem otyłości olbrzymiej i jest stanem zagrożenia życia. 

Wskaźnik masy ciała nie jest niestety idealną formą oceny stanu odżywienia, którą można zastosować w każdym przypadku, jak zawsze są pewne wyjątki. Na przykład osoby często ćwiczące na siłowni, kulturyści posiadający bardzo duży procent tkanki mięśniowej cechują się wysoką wartością wskaźnika BMI, nie oznacza to jednak, że są otyli. Między innymi dlatego wykorzystywane są również inne wskaźniki oparte na pomiarach antropometrycznych. Przykładem kolejnego wskaźnika pozwalającego ocenić stopień odżywienia jest wskaźnik stosunku talii do bioder - WHR, ang. Waist to Hip Circumference Ratio. Dokładnie pozwala on ocenić rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie, a co za tym idzie ocenę typu otyłości. Ze względu na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej w organizmie możemy wyróżnić dwa typy otyłości, a dokładnie:

  • otyłość brzuszną, tak zwaną otyłość androidalną, trzewną lub typu tzw. „jabłka” - w tym typie otyłości tkanka tłuszczowa zlokalizowana jest głównie w obrębie jamy brzusznej i jest charakterystyczna dla płci męskiej. Powyższy rodzaj otyłości wiąże się ze znacznym ryzykiem wystąpienia schorzeń towarzyszących, takich jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, choroby niedokrwiennej serca oraz innych chorób układu krążenia. Ten typ otyłości jest silnie uwarunkowany genetycznie i najczęściej pojawia się w wieku dojrzałym. 
  • otyłość pośladkowo - udową, czyli tak zwany typ „gruszkowy” - typ otyłości charakterystyczny dla płci żeńskiej, u której tkanka tłuszczowa najczęściej lokalizuje się w okolicy ud i pośladków. Dotyczy kobiet posiadających figurę gruszki lub klepsydry, stąd inne określenia tego typu otyłości. Często nasila się w czasie ciąży. Mimo mniejszego niż otyłość androidalna zagrożenia dla zdrowia (częściej występuje niewydolność żylna), wiąże się ze znacznym trudniejszym leczeniem.

Epidemiologia nadwagi i otyłości w Polsce i na świecie

Aby zobrazować powszechność problemu nadwagi i otyłości wśród populacji w Polsce i na świecie warto zapoznać się z podstawowymi danymi epidemiologicznymi obrazującymi skalę tego problemu. W 1985 roku, że Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization - WHO) wpisała oficjalnie otyłość na listę chorób przewlekłych. Otyłość określana jest chorobą społeczną powszechnie występującą w populacji całego świata, zbierając największe żniwo w krajach rozwiniętych, ale dotycząca również krajów rozwijających się, a statystyki to potwierdzające są wręcz porażające. Dlatego też otyłość zyskała miano epidemii, a nawet według niektórych pandemii XXI wieku. Według statystyk problem nadwagi i otyłości dotyczy w głównej mierze osób dorosłych, ale niestety coraz większą częstość choroby notuje się u dzieci i młodzieży. Według szacunkowych danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) opublikowanych w 2008 roku ponad miliard (1,5 mld) dorosłych osób zmaga się z nadwagą, z czego u ponad 300 mln kobiet i 200 mln mężczyzn występuje otyłość kliniczna. 

Przyglądając się sytuacji na świecie, można zauważyć, iż odsetek osób otyłych w poszczególnych krajach jest bardzo zróżnicowany i tak na przykład w krajach azjatyckich, takich jak Chiny czy Japonia oraz niektórych krajach afrykańskich odsetek otyłych osób nie przekracza 5%. Natomiast sytuacja wygląda zupełnie inaczej w Stanach Zjednoczonych, w których to procent otyłego społeczeństwa przekracza nawet 65%, z czego 3% mężczyzn i 7% kobiet cierpi na otyłość olbrzymią. Jeżeli chodzi o kraje europejskie, największy odsetek ludzi otyłych mieszka w Grecji, gdzie nadwaga stwierdzana jest w ponad 60% społeczeństwa, zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. W Europie nadwaga i otyłość dotyczy w najmniejszym stopniu mieszkańców takich krajów jak Francja, Dania, czy Szwecja, w których to krajach żyje 31-41 mężczyzn i 20-24% kobiet z nadwagą, a otyłość dotyczy niespełna 10% społeczeństwa. 

Polska podobnie jak większość innych krajów europejskich nie wypada najlepiej pod względem odsetka mieszkańców z nadwagą i otyłością. Statystyki są bezwzględne i można już mówić o epidemii otyłości w naszym kraju. Według jednych z pierwszych badań przeprowadzonych na polskiej populacji w 2000 roku przez Instytut Żywności i Żywienia, odsetek osób z nadwagą wśród populacji męskiej wynosił 41% i żeńskiej 28,7% oraz z otyłością wynoszącą 15,7% wśród mężczyzn i niespełna 20% kobiet. Inne przekrojowe badania zrealizowane w Polsce w ramach projektu WOBASZ (Wieloośrodkowe ogólnopolskie badanie stanu zdrowia ludzkości) ukazało, iż średnia częstość występowania nadwagi u mężczyzn waha się w granicach 40%, zaś u 27% kobiet, natomiast otyłość występuje u 21,2% mężczyzn i 22,4% kobiet. Ponadto z przeprowadzonych badań wynika, że nadwaga częściej występuje u mężczyzn, natomiast kobiety znaczniej częściej są otyłe niż mężczyźni. Jednak jak można wyczytać z przedstawianych w badaniu WOBASZ danych, nie w całym kraju problem otyłości rozkłada się równomiernie. Z przedstawianych statystyk wynika, że nadmierną masą ciała charakteryzowali się mieszkańcy województwa mazowieckiego, co może wiązać się z największym rozwinięciem cywilizacyjnym danego regionu. Natomiast województwem, w którym otyłość stanowiła najmniejszy problem było lubelskie w przypadku mężczyzn i dolnośląskie jeśli chodzi o kobiety. 

Kolejnym niepokojącym faktem i postępującym trendem jest wzrost nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży. Mimo, iż nadmierna masa ciała wciąż dotyczy głównie populacji dorosłej, to coraz częściej nadwagę i otyłość stwierdza się w okresie wieku rozwojowego. Wyniki badań przeprowadzonych w 2000 roku przez Instytut Żywności i Żywienia wykazały, że nadwaga występowała u 8% chłopców i 7,2% dziewcząt w wieku od 1 do 18 roku życia, zaś odsetek otyłych wynosił 4,6% dla oby płci. To są dane z 2000 roku, jednak ciągle postępujący rozwój nadwagi i otyłości znacznie pogłębił ten problem w populacji rozwojowej. Powinno skłonić to wielu badaczy do do opracowania i wprowadzenia programów profilaktycznych już u najmłodszych, tak by zapobiec rozprzestrzenianiu się tej choroby. O problemie otyłości w wieku rozwojowym całej światowej populacji mówią amerykańskie badania. Według nich dotkniętym problemem nadmiernej masy ciała może być nawet 20% populacji dzieci i młodzieży. Te niepokojące dane potwierdzają  znaczny wzrost problemu otyłości, co dodatkowo naświetlają dane zebrane w latach 70-tych XX wieku kiedy odsetek otyłej ludności był dwukrotnie niższy. Ciągle aktualizowane statystyki mówią o tym, że otyłość również wśród dzieci i młodzieży przybiera rozmiary epidemii. Szacuje się, że w Europie rok rocznie przybywa około 400 000 dzieci i młodzieży z nadwagą i około 85 000 z otyłością. Należy także podkreślić, że taki stan rzeczy odbija się zdrowotnie na późniejszej dorosłej populacji. W badaniach udowodniono bowiem, że większość dzieci z otyłością miało ten problem również w wieku dorosłym. Obserwacje Freedmana i wsp. wskazują, że 53 - 90% dzieci z otyłością stawało się później dorosłymi z nadmierną masą ciała. Dodatkowo zauważono, że wiele powikłań zdrowotnych związanych z otyłością obserwowanych u dorosłych ma swój początek już w okresie dzieciństwa.

Podsumowując należy być świadomym tego, że nadmierna waga w okresie dziecięcym w negatywny sposób odbija się na rozwoju psychofizycznym dziecka, a później może być przyczyną wielu kłopotów zdrowotnych w dorosłym życiu. Przeprowadzone dotychczas obserwacje w sposób jednoznaczny wskazują na częstsze występowanie takich chorób jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, zespołu metabolicznego u osób cierpiących z powodu otyłości. Sprzyja to również rozwojowi choroby niedokrwiennej serca oraz skróceniem i obniżeniem jakości i długości życia. Dlatego tak ważna wydaje się być profilaktyka, która w postaci odpowiednich programów powinna być wdrażana już w szkołach czy przedszkolach, tak by promować zdrowe nawyki żywieniowe już od najmłodszych lat.

Wpływ otyłości na zdrowie i życie człowieka

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zakwalifikowała otyłość do chorób przewlekłych w latach 80-tych XX wieku, a szybki dalszy rozwój problemu nadmiernej masy ciała na całym świecie skłonił organizację do określenia tego stanu mianem epidemii. Nadmierna masa ciała to problem epidemiologiczny znacznej większości krajów rozwiniętych, a prognozy są jeszcze gorsze. Według nich w przyszłości otyłość stanie się główną przyczyną zgonów, zostawiając w tyle tak silny, negatywny czynnik jak palenie papierosów. Niesie ona ze sobą wiele niekorzystnych skutków i to nie tylko zdrowotnych, ale także między innymi stanowi ona czasami poważny problem psycho-społeczny i jak mówią badania jest sporym obciążeniem ekonomicznym. Temu wszystkiemu przyjrzymy się w poniższym tekście. 

Otyłość to przede wszystkim poważny problem zdrowotny. Przeprowadzone badania w 2000 roku wykazały, że na terenie Stanów Zjednoczonych 18,1% wszystkich zgonów było spowodowane  chorobami związanymi przewlekłym nikotynizmem, natomiast niewiele mniejszy odsetek (bowiem 16,6%) dotyczył zgonów spowodowanych schorzeniami towarzyszącymi nadwadze i otyłości i co ważne był on większy o 2% w stosunku do badań przeprowadzonych dziesięć lat wcześniej. Z badań tych wynika prosty wniosek, że nadwaga i otyłość wiążą się ze zwiększoną umieralnością, czyli ludzie otyli żyją krócej niż ludzie z prawidłową masą ciała. Co więcej ludzie o wskaźniku BMI większym niż 30 kg/m2 mają od 50 do 100% większe ryzyko przedwczesnego zgonu niż osoby charakteryzujące się prawidłowym BMI. Na potwierdzenie tych danych warto przytoczyć wyniki badań opublikowanych w 1984 roku przez Waalera i wsp. na grupie ponad 1,8 milionów skandynawskich kobiet i mężczyzn, którzy to zostali poddani szesnastoletniej obserwacji. W tym okresie zmarło 176 574 pacjentów poddanych obserwacji. Zgodnie z obserwacjami dotyczącymi tego badani wykazano, iż najmniejsza śmiertelność dotyczyła osób ze wskaźnikiem BMI mieszczącym się w przedziale 21 - 25 kg/m2, czyli u osób z prawidłową masą ciała. Zauważono także, że liczba zgonów wzrasta znacznie w przypadku osób z BMI przekraczającym 30 kg/m2, czyli osób z otyłością oraz u osób ze zbyt małą masą ciała charakteryzujących się wskaźnikiem BMI poniżej 21 kg/m2 (szczególnie u chorych z BMI poniżej 18,5 kg/m2, co wiąże się z postawieniem rozpoznania anoreksji). Chorzy z BMI powyżej 30 kg/m2 umierali głównie z powodu chorób sercowo - naczyniowych, chorób naczyń mózgowych, powikłań cukrzycy typu 2, a także nowotworu jelita grubego. Natomiast w przypadku chorych z BMI < 21 kg/m2 do głównych przyczyn przedwczesnej umieralności należała gruźlica, przewlekła obturacyjna choroba płuc oraz nowotwór płuc. W późniejszym okresie przeprowadzono jeszcze inne badania starające się znaleźć zależność między umieralnością a wskaźnikiem masy ciała BMI. Obserwacje spisane przez Waalera i wsp. potwierdziły wcześniej opisane badanie, czyli wykazało, że największym zagrożeniem przedwczesnego zgonu cechowały się osoby otyłe, ze wskaźnikiem BMI przekraczającym 30 kg/m2, a najmniejszym w przypadku osób z prawidłową wagą ciała, czyli BMI w przedziale 20,0 - 24,9 kg/m2. Wiąże się to bezpośrednio z ryzykiem wystąpienia wielu dodatkowych, przewlekłych schorzeń związanych z nadmierną masą ciała. 

Wynika z tego, że finalne konsekwencje zdrowotne otyłości są bardzo poważne. Warto przyjrzeć się bardziej szczegółowo wpływowi nadmiernie nagromadzonej tkanki tłuszczowej w naszym organizmie. Jak już wcześniej wspomniani główną przyczyną przedwczesnej umieralności u chorych otyłych są choroby układu krążenia. Udowodniono, iż ryzyko zawału u kobiet ze wskaźnikiem masy ciała większym niż 29 kg/m2 jest trzy razy wyższe niż u kobiet z BMI mieszczącym się w granicach normy. Dzieje się tak między innymi z tego powodu, że otyłość jest niezależnym czynnikiem ryzyka rozwoju miażdżycy w naczyniach, co przekłada się istotnie właśnie na schorzenia układu krążenia. Otyłości zazwyczaj towarzyszy hiperlipidemia, czyli zaburzenie lipidowe charakteryzujące się nadmiernym stężeniem cholesterolu i jego poszczególnych frakcji w organizmie. Dotyczy to głównie podwyższonych wartości triglicerydów i zbyt niskiego poziomu HDL cholesterolu, czyli tak zwanego „dobrego cholesterolu”, co według wielu badań wiąże się ze znacznym ryzykiem przedwczesnego zgonu z powodu incydentu sercowo - naczyniowego. Ponadto osoba z nadmierną masą charakteryzuje się tendencją do zwiększonej krzepliwości krwi, co może wiązać się z ryzykiem tworzenia zakrzepów, co ma swój wpływ na ryzyko zawału serca i udaru mózgu. Inną chorobą często rozwijającą się na podłożu otyłości jest nadciśnienie tętnicze, które również znacząco zwiększa ryzyko incydentów sercowo - naczyniowych. W Stanach Zjednoczonych na grupie dzieci przeprowadzono badania, w których wykazano, że problem nadwagi wśród dzieci w okresie między 1960 a 1990 rokiem wzrósł z 5 do 11%, a także stwierdzono u tych dzieci aż trzykrotny wzrost ryzyka rozwoju nadciśnienia tętniczego. Ciekawą informacją jest fakt, iż redukcja masy ciała o 10% u osób otyłych może wiązać się ze spadkiem skurczowego ciśnienia tętniczego o 20 mm Hg i rozkurczowego o 10 mm Hg.

Niestety to nie wszystkie możliwe konsekwencje zdrowotne jakie niosą ze sobą nadprogramowe kilogramy. Do innych znaczących schorzeń, które towarzyszą nadwadze i otyłości zaliczyć należy:

  • Kamica pęcherzyka żółciowego - zwiększone stężenie cholesterolu w żółci powoduje zwiększenie jej litogenności, czyli wzrostu skłonności do tworzenia złogów żółciowych. Na tworzenie się złogów w pęcherzyku żółciowym najbardziej narażone są otyłe kobiety, powyżej 40 roku życia. W tym miejscu należy jednak zaznaczyć, że zbyt rygorystyczna dieta w trakcie odchudzania (poniżej 1000 kcal dziennie) może spowodować wystąpienia ostrych objawów kamicy pęcherzyka żółciowego.
  • Choroba zwyrodnieniowa stawów - większe obciążenie układu kostno - stawowego u osób otyłych predysponuje do szybszego rozwoju i dawania wczesnych objawów przez chorobę zwyrodnieniową stawów. Do najczęstszych dolegliwości z tym związanych należy uciążliwy ból, obrzęk najbardziej zniszczonych stawów, czy ograniczenie ruchomości.
  • Zespół obturacyjnego bezdechu sennego - to choroba definiowana jako powtarzające się wielokrotnie w trakcie snu epizodów zatrzymania oddechu (bezdechów) lub jego wyraźnego spłycenia, czyli hipowentylacji. Do typowych objawów tego schorzenia należy głośne chrapanie, niewyspanie - uczucie ciągłego zmęczenia itd. Obturacyjny bezdech senny to problem w głównej mierze mężczyzn, ale otyłe kobiety są również narażone. Warto wiedzieć, że schorzenie to sprzyja powstawaniu nadciśnienia płucnego i przeciążenia prawej komory serca, co w konsekwencji może doprowadzić do jego niewydolności.
  • Zaburzenia w funkcjonowaniu układu rozrodczego - zaobserwowano, że otyłe kobiety częściej cierpią na zaburzenia miesiączkowania, mogą mieć problem z zajściem w ciąże, a kiedy już są ciężarne to istnieje większe ryzyko rozwoju nadciśnienia, cukrzycy ciężarnych, zatrucia ciążowego, czy infekcji dróg moczowych. 
  • Zaburzenia natury psycho - społecznej - dotychczasowe obserwacje potwierdzają, że u ludzi otyłych dochodzi do częstszych zaburzeń lękowych i depresyjnych niż u ludzi z prawidłową masą ciała. Badania przeprowadzone przez szwedzkich naukowców w ramach badań chorych z otyłością - Swedish Obese Subject - potwierdziły, że objawy depresji i lęku u osób otyłych występowały znacznie częściej niż w badanych z prawidłową masą ciała. Ponadto nadmierna masa ciała ma bardzo negatywny wpływ na samopoczucie oraz ocenę własnego stanu zdrowia. Powszechnie wiadomo, iż nadmierna masa ciała może przyczyniać się do obniżonej samooceny chorego i trudniejszego funkcjonowania w społeczeństwie. Zgodnie z teorią niektórych autorów istnieje bardzo silny związek między nadwagą i otyłością a negatywnym wizerunkiem ciała. Według twórcy pojęcia body image Paula Schildera wizerunek ciała jest obrazem własnego ciała, jaki tworzy się w umyśle każdego człowieka, w jaki sposób ciało wygląda dla nas samych. Obserwacje opublikowane  w pracy Johnstone i wsp. Assessment of body image in obesity using a digital morphing technique wykazały, że osoby otyłe mają mniejszą świadomość własnego ciała niż osoby szczupłe. Ponadto zdecydowanie częściej powiększają aktualne rozmiary ich ciała oraz cechują się znacznym niezadowoleniem z wyglądu własnej figury. Wiąże się to z występowaniem różnych kompleksów, które często utrudniają osobom otyłym funkcjonowanie w społeczeństwie. Poprzez negatywny wpływ na pewność siebie osoby otyłej zaburza jej kontakty interpersonalne. W przypadku dzieci może dochodzić do braku akceptacji u innych rówieśników co wiąże się bezpośrednio z poczuciem szczęścia dziecka. 

Otyłość to nie tylko i wyłącznie problemy zdrowotne. Poza niewątpliwie negatywnym wpływie na organizm ludzki, tak bardzo rozpowszechniający się problem nadwagi i otyłości niesie ze sobą również negatywne skutki ekonomiczne. Jak do tej pory przeanalizowano wiele badań oceniających wydatki na leczenie chorych z otyłością. Na przykład badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych w Kalifornii ukazują, iż wydatki na leki chorych z BMI powyżej 35 kg/m2 są dwukrotnie wyższe niż osób z BMI mieszczącym się w granicach normy. Co ciekawe największy udział w ponoszonych wydatkach miały leki na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę i choroby układu krążenia. Według danych sprzed 15 lat w Stanach Zjednoczonych koszty związane z terapią chorych otyłych wyniosły 117 milionów dolarów. Ciągły wzrost odsetka otyłych osób w populacji może świadczyć, iż obecnie ponoszone koszty na leczenie tych chorych są zdecydowanie wyższe.  

Jako podsumowanie wszystkich wyżej opisanych konsekwencji nadmiernej masy ciała można posłużyć się komunikatem Brytyjskiej Rady Badań Medycznych (Medical Research Council - MRC), która w swoim rozporządzeniu na temat problemu otyłości stwierdziła:

Jesteśmy jednomyślni w naszym przekonaniu, że otyłość jest zagrożeniem dla zdrowia i przeszkodą dla dobrego stanu zdrowia. Jest ona dostatecznie powszechna, aby stanowić jeden z najważniejszych problemów stojących przed współczesną medycyną i służbami zdrowia publicznego, niezależnie od tego czy oceniamy powagę problemu z punktu widzenia skrócenia życia, zwiększonej zachorowalności, lub kosztami społecznymi liczonymi zarówno w pieniądzach, jak i niepokojem o zdrowie osób otyłych.

wybierz miasto, w którym chcesz wykonać
Sprawdź ofertę »

Miejsce balonu żołądkowego w wielokierunkowej terapii otyłości

Powszechność i rozmiary problemu otyłości na całym świecie skłaniają wielu specjalistów z różnych dziedzin w kierunku opracowywania i udoskonalania istniejących metod leczenia zarówno skutków otyłości jak i choroby podstawowej. Otyłość to złożony problem dotyczący nie tyko sfery zdrowia, wymaga więc interdyscyplinarnego podejścia do jej terapii, tak by można było osiągnąć zadowalające efekty lecznicze. Nadrzędnym i niepodważalnym celem terapii otyłości jest poprawa stanu zdrowia dotkniętego tym problemem. Wydaje się, iż najistotniejszym elementem skutecznego leczenia jest redukcja czynników ryzyka chorób układu krążenia oraz długoterminowe utrzymanie uzyskanych w trakcie zrzucania wagi efektów. 

Jednym z najważniejszych elementów prawidłowo prowadzonej terapii otyłości jest leczenie dietetyczne. Podstawowym aspektem prawidłowo prowadzonego leczenia dietetycznego otyłości jest dieta niskokaloryczna, czyli tak zwana dieta redukująca lub niskoenergetyczna. Ma ona na celu dostarczeniu takich pokarmów, które składając się na pełną dietę zapewniają organizmowi mniej kalorii niż istniejące zapotrzebowanie, jednocześnie przy tym zapewniając wszystkie niezbędne składniki odżywcze. Taka dieta powinna składać się z 4-5 posiłków, być łatwa w przygotowaniu, brać pod uwagę preferencje smakowe pacjenta oraz stanowić dobry model do długotrwałego stosowania obecnie i w przyszłości. Specjalna dieta powinna być przygotowywana pod okiem doświadczonego dietetyka i powinna uwzględniać takie aspekty jak wiek pacjenta, jego aktywność ruchową, schorzenia współtowarzyszące otyłości, a także do tej pory stosowane leczenie i nawyki żywieniowe pacjenta. 

W przypadku kiedy leczenie dietą niskoenergetyczną nie przynosi pożądanych efektów, wówczas sytuacja może wymagać zastosowania diety o bardzo niskiej zawartości energii, czyli ang. Very Low Calorie Diet (VLCD). Dieta ta charakteryzuje się bardzo niską podażą kalorii, a dokładnie dziennie organizmowi pacjent dostarcza nie więcej niż 800 kcal. Bardzo ważne jest by w swoim składzie dieta uwzględniała podaż białka w wielkości 0,8 - 1,5 g/kg należnej masy ciała oraz niezbędne witaminy oraz makro- i mikroelementy. Dieta VLCD stosowana jest w postaci tak zwanych kuracji, na które składa się 3 tygodniowe stosowanie diety, następnie okres diety modyfikacyjnej i następne powtórzenie VLCD, i tak przez około 16 tygodni, zależnie od osiąganych efektów. 

Często jednak leczenie otyłości samą dietą nie jest wystarczające i konieczne jest zastosowanie odpowiednio dobranej farmakoterapii. Najbardziej popularnymi i najczęściej stosowanymi środkami farmaceutycznymi stosowanymi w pomocniczej terapii otyłości są dwa leki, a mianowicie orlistat i sobutramina. 

W niektórych przypadkach, szczególnie u pacjentów z otyłością olbrzymią zdarza się, iż zastosowana terapia dietetyczna wspomagana farmakoterapią nie przynosi pożądanych efektów. Wówczas skutecznym rozwiązaniem wydaje się jeden z zabiegów chirurgii bariatrycznej, które stanowią najskuteczniejszą formę leczenia otyłości. 

Wśród obecnie stosowanych metod funkcjonuje poniższy podział ze względu na rodzaj i założenia zabiegu operacyjnego, a dokładnie:

  • operacje restrykcyjne (mające na celu ograniczenie spożywania pokarmów - zmniejszające rozmiary żołądka), do tego typu zabiegów zalicza się resekcja rękawowa żołądka (gastrectomy sleeve - SG), proksymalne wyłączenie żołądkowe z użyciem bypassu gastrycznego (proximal gastric bypass - GBP, Roux en Y gastric bypass), opasanie żołądka opaską (gastric banding), plikacja żołądka, 
  • operacje wyłączające, na przykład wyłączenie żółciowo- trzustkowe z przełączeniem dwunastniczym (biliopancreatic diversion with duodenal switch, BPD - DS) lub dystalny bypass żołądkowy, 
  • operacje powodujące upośledzenie wchłaniania pokarmu z przewodu pokarmowego, na przykład wyłączenie żółciowo - trzustkowe (biliopancreatic diversion - BPD).

Niestety zabiegi chirurgicznego leczenia otyłości mimo swych niepodważalnych zalet posiadają także wady, związane przede wszystkim z rozległością zabiegu i obciążeniem dla organizmu oraz z potencjalnym zagrożeniem płynącym pod postacią powikłań. Dzisiejsza medycyna zabiegowa zmierza ku jak najmniejszej inwazyjności, która bezpośrednio przekłada się na minimalizację zagrożeń jakie ponosi pacjent w związku z zabiegiem. Jednym z zabiegów wpisujących się w ten trend jest leczenie otyłości za pomocą balonu żołądkowego. Procedura implantacji balonu żołądkowego należy do zabiegów z zakresu endoskopii i wykonywany jest przy pomocy urządzenia podobnego jak w przypadku innych zabiegów obejmujących endoskopię górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ta nieoperacyjna metoda leczenia otyłości polega na założeniu pod kontrolą specjalnej kamery endoskopowej balonu żołądkowego. Na samym początku swojej historii zabieg ten traktowany był jako jeden z pierwszych etapów przygotowujących do finalnego leczenia operacyjnego. Z czasem jednak pozytywne wyniki pozwoliły tej metodzie zyskać samodzielność i być odrębną metodą leczenia otyłości.

Kto jest kandydatem do leczenia otyłości balonem żołądkowym?

Balon żołądkowy w leczeniu chorych z nadmierną masa ciała stosowany jest u osób, których wskaźnik masy ciała BMI jest równe lub przekracza 27 kg/m2. Wskazania więc są mniej rygorystyczne niż w przypadku zabiegów z zakresu chirurgii bariatrycznej, gdzie dla przypomnienia wskazaniem jest otyłość charakteryzująca się BMI 35 kg/m2 i większym. Dlatego też zabiegowi mogą poddać się osoby mniej otyłe, które chcą skutecznie zwalczyć nadmierne kilogramy, ale nie kwalifikują się do zabiegu chirurgicznego. Zaznaczyć należy, iż tak jak w leczeniu chirurgicznym tak w przypadku leczenia balonem żołądkowym istotnym elementem wskazania do zabiegu jest brak efektów terapii dietetycznej i farmakologicznej otyłości. Ponadto metoda znajduje zastosowane także u chorych z otyłością olbrzymią, u których obecne są przeciwwskazania do leczenia chirurgicznego.

Niestety tak jak przy każdym zabiegu, tak i tu istnieją pewne przeciwwskazania, które mogą wykluczyć z zabiegu kandydata do endoskopowego leczenia otyłości. Do najważniejszych należy:

  • obecna duża przepuklina rozworu przełykowego,
  • zapalenie otrzewnej,
  • przebyte leczenie operacyjne górnego odcinka przewodu pokarmowego,
  • brak współpracy pacjenta odnośnie po zabiegowej zmiany stylu życia,
  • uzależnienie od alkoholu lub innych używek takich jak narkotyki leki w okresie ostatniego roku,
  • ciążą lub karmienie piersią,
  • zdiagnozowana poważna choroba wątroby. płuc lub nerek,
  • przewlekła terapia steroidowa,
  • przewlekłe zaparcia.

Przegląd dostępnych modeli balonów żołądkowych.

Po zakwalifikowaniu pacjenta do zabiegu leczenia balonem żołądkowym, pozostaje jeszcze kwestia doboru odpowiedniego modelu umieszczanego w żołądku balonu. Obecnie na rynku dostępnych jest wiele różnych modeli. Najprościej opisując podział balonów żołądkowych przedstawia się następująco: 

  • balony żołądkowe wypełnione solą fizjologiczną, a wśród nich:
  • Balon Orbera - produkowany przez znaną amerykańską firmę Allergan, wprowadzony na polski rynek po raz pierwszy w 2010 roku. Jak zapewnia sam producent balon wykonany jest z wytrzymałego, ale zarazem delikatnego elastomeru silikonowego podatnego na odkształcenia. Wprowadzany pusty do żołądka i następnie napełniany roztworem soli fizjologicznej.
  • Balon Medsil - produkt rosyjskiej firmy Medsil, dystrybuowany na polskim rynku przez firmę Varimed, produkowany z wysokiej jakości silikonu. Standardowo umieszczany jest pusty w żołądku i następczym napełnieniem solą fizjologiczną.
  • Balon Spatz - balon żołądkowy nowej generacji wyprodukowany przez firmę  F SpatzTM FGIA, Inc. Jak informuje sam producent ten zaawansowany technologicznie, silikonowy balon żołądkowy charakteryzuje się regulacją objętości po uprzednim wprowadzeniu do żołądka. 
  • balony żołądkowe wypełnione powietrzem, której najbardziej znanym przedstawicielem jest balon żołądkowy Heliosphere BAG - to produkt francuskiej firmy Helioskopie Medical Implants. Zgodnie z danymi udostępnionymi przez producenta balon wykonany jest z wytrzymałego syntetycznego materiału, a od wnętrza wyścielony warstwą czystego złota. Syntetyczne, obojętne biologicznie tworzywo balonu zapewnia odporność na działanie kwaśnego środowiska panującego wewnątrz żołądka, co bezpośrednio przekłada się na bezpieczeństwo metody i zminimalizowanie ryzyka pęknięcia balonu do minimum. Wprowadzany jest on do żołądka i następnie wypełniany powietrzem.

To najbardziej znane balony żołądkowe dostępne na naszym rynku, ale nie wszystkie. Jak widać wybór jest spory i nie jest łatwy. Każdy produkt ma swoje zalety i wady. Jednak to doświadczenie chirurga przeprowadzającego zabieg i jego bezpośrednia styczność z konkretnymi produktami, pełni decydującą rolę w doborze najbardziej odpowiedniego balonu żołądkowego. 

Jaki lekarz przeprowadza zabieg leczenia otyłości balonem żołądkowym?

Zabieg endoskopowego leczenia otyłości przy pomocy implantacji balonu żołądkowego przeprowadzany jest w wysoce wyspecjalizowanych placówkach, z bogatym doświadczeniem w tego typu zabiegach. Za całą procedurę odpowiedzialny jest zazwyczaj lekarz specjalista chirurgii ogólnej, specjalizujący się w zabiegowym leczeniu otyłości (w chirurgii bariatrycznej). Zabieg przeprowadzany jest w specjalnie przygotowanych pracowniach endoskopowych, gdzie podczas 15-20 minutowego zabiegu chirurg wprowadza do żołądka wcześniej wspomniany balon. Nie jest on refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia i wiąże się z pełną odpłatnością za całą procedurę. Średni koszt takiego zabiegu to 7000 - 8000 zł.

Jakie znieczulenie jest stosowane w trakcie zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym?

Zabieg przeprowadzany w wysoce wyspecjalizowanych pracowniach endoskopowych klinik z dużym doświadczeniem w tego typu zabiegach. Cała procedura trwa mniej więcej 15-20 minut i przeprowadzana jest w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym, bądź przy zastosowaniu leków sedatywnych, przeciwbólowych i okresowo zwiotczających mięśnie gardła i przewodu pokarmowego. Nad wszystkim czuwa lekarz anestezjolog zapewniając komfort w trakcie zabiegu pacjentowi oraz przeprowadzającemu zabieg lekarzowi.

Kwalifikacja do zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym

Przygotowanie i sam zabieg wprowadzenia do żołądka balonu poprzedza skrupulatnie przeprowadzona kwalifikacja do tego sposobu leczenia. Pacjenci z nadmierną masą ciała, u których dotychczas stosowane leczenie dietetyczne i farmakologiczne nie przynosi pożądanych rezultatów, mogą być dobrymi kandydatami do leczenia zabiegowego przy użyciu balonu żołądkowego. Według obowiązujących wytycznych balon żołądkowy może być stosowany u osób, których masa ciała jest co najmniej o 40% większa od ich należnej wagi. Należy zaznaczyć, że od 2010 roku w naszym kraju dostępny jest balon żołądkowy Orbera, wprowadzony na rynek przez firmę Allergan. Do jego zastosowania kwalifikuje się pacjent ze wskaźnikiem masy ciała BMI równym bądź przekraczającym wartość 27 kg/m2. Cały program utraty masy ciała związany z balonem żołądkowym BIB (BioEnterics® Intra-gastric Balloon® Program) został stworzony przez firmę INAMED Health, podlegającą pod wcześniej już wspomnianą firmę Allergan, potentata ze Stanów Zjednoczonych na rynku produktów medycznych. 

Do leczenia nadmiernej masy ciała z użyciem systemu BIB mogą być kwalifikowani pacjenci jako do pierwotnej metody leczniczej oraz jako etap przygotowujący do finalnego leczenia operacyjnego. Jedną z wielu zalet wprowadzanego do żołądka balonu jest fakt, iż po jego usunięciu leczenie otyłości może być kontynuowane za pomocą innych dostępnych metod z działu chirurgii bariatrycznej. Ponadto do endoskopowego zabiegu mogą być kwalifikowani pacjenci z nadmierną masą ciała w ramach przygotowań do innych niezbędnych zabiegów chirurgicznych, takich jak leczenia operacyjnego przepuklin brzusznych, operacji ginekologicznych, ortopedycznych, urologicznych i innych podobnych.

W ramach kwalifikacji przed zabiegowej chirurg odpowiedzialny za całą procedurę przeprowadza wywiad z pacjentem, zleca konieczne badani, dokonuje szczegółowych analiz i pomiarów antropometrycznych pacjenta i na tej podstawie orzeka o możliwości zakwalifikowania chorego do wszczepienia balonu żołądkowego. 

Przygotowanie do zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym

Pacjent zakwalifikowany do endoskopowego ulokowania balonu żołądkowego powinien być uprzednio należycie przygotowany do zabiegu. Niezbędnym elementem procesu przygotowania do leczenia zabiegowego jest dokładne zbadanie pacjenta, zarówno przedmiotowe jak i podmiotowe. Ponadto niezbędne jest wykonanie podstawowych badań laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi, podstawowe parametry układu krzepnięcia krwi itp. Pacjent przed wykonanym zabiegiem musi być w ogólnym dobrym stanie zdrowia. Jeżeli jest pod opieką specjalistycznych poradni z powodu chorób towarzyszących powinien mieć zaświadczenie o braku przeciwwskazań do zabiegu wydane przez lekarzy prowadzących nad pacjentem opiekę.

Pakiet niezbędnych badań przed zabiegiem leczenia otyłości balonem żołądkowym:

  • morfologia krwi, 
  • podstawowe parametry układu krzepnięcia (APTT, INR, PT),
  • elektrolity (sód, potas),
  • poziom kreatyniny, mocznika, glukozy w surowicy krwi,
  • badanie ogólne moczu,
  • oznaczenie grupy krwi z czynnikiem Rh,
  • badanie rentgenowskie klatki piersiowej,
  • badanie elektrokardiograficzne serca (EKG),
  • oznaczenie poziomu HBS i HCV i ewentualne szczepienia przeciw WZW typu B.

Należy jednak zaznaczyć, iż całkowita liczba wymaganych badań przed zabiegiem uzależniona jest od stanu zdrowia pacjenta  i może zostać rozszerzone jeszcze o inne konieczne badania. 

Na dzień przed zaplanowaną procedurą chory odbywa rozmowę ze swoim lekarzem prowadzącym. Chirurg szczegółowo opowiada o planowanym przebiegu zabiegu, ryzyku powikłań oraz późniejszej rekonwalescencji. Pacjent zobowiązany jest do podpisania zgody na zabieg, o ile oczywiście takową wyraża. To nie wszystko, tego samego dnia z chorym rozmawia lekarz anestezjolog, który zbiera dokładny wywiad zazwyczaj poprzez wypełnienie karty premedykacyjnej. Chory zobligowany jest do poinformowania lekarza o przyjmowanych lekach, które przyjmuje przewlekle oraz ewentualnych uczuleniach na leki, jeśli takie występują. Na podstawie powyższego wywiadu i wypełnionej ankiety anestezjologicznej następuje anestezjologiczna kwalifikacja do zabiegu operacyjnego.

Ważne jest by pacjent został poinformowany, że minimum na 12 godzin przed zabiegiem powinien pozostać na czczo i nie spożywać żadnych pokarmów ani płynów. Chory powinien być świadomy, że w innym wypadku lekarz może odstąpić od przeprowadzenia zabiegu i przesunięcia zabiegu na inny termin.

Przebieg zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym

Leczenie otyłości balonem żołądkowym jest stosunkowo nową metodą niezabiegowej terapii otyłości, która w dotychczas przeprowadzonych badaniach charakteryzuje się dobrą skutecznością. Metoda BIB, czyli BioEnterics® Intragastric Balloon opracowana została przez amerykańską firmę Allergan i po dobrych wynikach badań w 2010 roku została zarejestrowana jako metoda bezpieczna i skuteczna u pacjentów z otyłością (niekoniecznie olbrzymią). Po raz pierwszy system BIB w leczeniu otyłości został zastosowany w Stanach Zjednoczonych w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Obecnie po wielu modyfikacjach i udoskonaleniach powyższej metody, używany w trakcie zabiegu balon nosi nazwę balonu Orbera. Aktualnie na naszym rynku są dostępne także balony żołądkowe innych producentów. Ze względu na wypełnienie tych balonów można je podzielić na:

  • balony wypełnione powietrzem (Heliosphere),
  • balony wypełnione solą fizjologiczną (Medsil, Orbera, Spatz, End-Ball).

Balony różnią się między sobą ceną, jednak najczęściej stosowane na świecie są balony żołądkowe Orbera firmy Allergan. Ponadto co jest istotne, na ich temat jest najwięcej przeprowadzonych badań oceniających ich skuteczność i bezpieczeństwo. Co prawda ostateczna decyzja zazwyczaj należy do pacjenta, to jednak warto mieć świadomość jaki produkt wybieramy, szczególnie wtedy, kiedy chodzi o nasze zdrowie. Należy więc zasięgnąć dokładnych informacji u lekarza odpowiedzialnego za przeprowadzenie zabiegu na temat stosowanych przez niego produktów.

Zabieg endoskopowego wprowadzenia balonu do żołądka powoduje redukcję masy ciała poprzez zmniejszenie powierzchni żołądka, a co za tym idzie zmniejszeniem objętości przyjmowanych pokarmów. Umieszczony w żołądku balon o objętości 500 ml daje pacjentowi stałe uczucie sytości, co skutecznie ogranicza przyjmowanie przezeń pokarmów i bezpośrednio powoduje utratę nadprogramowych kilogramów. Mechanizm działania polega na napięciu ścian żołądka, uruchomieniu przesyłu informacji do mózgu i hamowaniu ośrodka głodu, co powoduje poczucie sytości. Balon zakładany jest na 6 miesięcy. Materiał zastosowany przy produkcji balonu chroni go przed działaniem soków trawiennych i zapewnia skuteczne działanie przez okres całych sześciu miesięcy.

Zabieg przeprowadzany jest w pracowni endoskopowej, z użyciem sprzętu podobnego jak w przypadku gastroskopii. Cała procedura dla komfortu pacjenta i lekarza operatora realizowana jest w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym bądź krótkotrwałym podawaniu leków przeciwbólowych, sedujących i zwiotczających mięśnie. Nad tym wszystkim czuwa lekarz anestezjolog. Całość trwa zazwyczaj około 15 - 30 minut. 

Pacjent układany jest na stole zabiegowym, znieczulany i następnie przez usta pacjenta do przewodu pokarmowego wprowadzany jest wziernik żołądkowy, czyli gastroskop. Do żołądka wprowadzany jest pusty balon żołądkowy. Po jego ulokowaniu w żołądku operator wypełnia balon  sterylnym roztworem soli fizjologicznej w ilości 500 - 700 ml lub powietrzem w ilości 550 - 650 cm3 poprzez rurkę przyczepioną do balonu. Gdy balon jest wypełniony już należną objętością środka, wtedy chirurg odczepia od balona rurkę poprzez delikatne jej pociągnięcie (balon w miejscu przyczepu rurki ma zastawkę, która automatycznie się zamyka po wyciągnięciu rurki. Co ważne sól fizjologiczna podbarwiona jest błękitem metylenowym, co powoduje zabarwienie jej na niebiesko. Ma to charakter zabezpieczająco - diagnostyczny, bowiem kiedy balon będzie nieszczelny i będzie się z niego wydobywać wpuszczona substancja, wówczas mocz pacjenta będzie miał barwę niebieskozieloną lub pacjent będzie odczuwał słony posmak w ustach, czy wymiotował słonym niebieskim płynem. Ma to ostrzec pacjenta i natychmiast skłonić go do kontaktu z lekarzem, by usunąć wadliwy balon.

Balon pozostaje w żołądku pacjenta przez okres sześciu miesięcy i następnie jest usuwany w tej samej placówce, w której był wprowadzany. Podobnie jak w przypadku umieszczenia balonu, procedura jego usunięcia nie jest skomplikowana. Przy tym zabiegu już konieczne jest zastosowanie pełnego znieczulenia ogólnego, prowadzonego przez lekarza anestezjologa. Podobnie wprowadzony zostaje przez usta pacjenta gastroskop, poprzez który możliwe jest wprowadzenie specjalnego oprzyrządowania. Następnie chirurg przebija balon i odciąga z jego wnętrza wpuszczony płyn i za pomocą specjalnych szczypczyków chwyta balon i wyciąga tą samą drogą przez usta pacjenta na zewnątrz. Cała procedura trwa zazwyczaj około pół godziny. Zarówno po wprowadzeniu jak i usunięciu balonu żołądkowego pacjent opuszcza placówkę leczniczą już po kilku godzinach.

Istotną informacją jest fakt, iż zabieg implantacji balonu żołądkowego jest całkowicie odwracalny co oznacza, że cały proces można w dowolnym momencie przerwać i usunąć wprowadzony balon.

Zalecenia po zabiegu implantacji balonu żołądkowego

Sam zabieg zarówno wprowadzenia jak i usunięcia z żołądka balonu przebiega bardzo sprawnie i obie procedury zazwyczaj nie przekraczają pół godziny. Z uwagi na stosowane środki znieczulające pacjent po zabiegu pozostaje pod dwu - trzy godzinną obserwacją, po czym może opuścić placówkę medyczną. Ważne jest by pacjent wcześniej zaplanował swój powrót do domu i ktoś bliski go odebrał i odwiózł do domu, gdyż po zastosowanym znieczuleniu chory nie powinien w pierwszym dniu po zabiegu prowadzić pojazdów. Najczęściej w pierwszych dniach po implantacji balonu organizm pacjenta przystosowuje się do nowej sytuacji i ciała obcego wewnątrz żołądka. Dlatego też we wczesnym okresie po zabiegu mogą wystąpić takie dolegliwości jak objawy dyspeptyczne, nudności, wzdęcia, biegunki czy kurcze. Lekarz powinien poinformować pacjenta, iż powyższe objawy są jak najbardziej naturalne i że powinny ustąpić po krótkim okresie czasu. Ponadto lekarz przy opuszczaniu placówki da pacjentowi odpowiednie zalecenia oraz niezbędne środki farmakologiczne pomagające złagodzić wyżej wspomniane objawy. 

Postępowanie dietetyczne po zabiegu

Bardzo ważnym aspektem postępowania po zabiegowego jest przestrzeganie przez pacjenta odpowiedniej diety. Przez pierwsze dni po zabiegu implantacji balona żołądkowego chory powinien ograniczyć swoją dietę wyłącznie do diety półpłynnej, zawierającej soki, przeciery, rzadkie zupy i buliony, mleko czy galaretki. Chory na samym początku powinien przyjmować jedynie zimne płyny w małych ilościach i stopniowo zwiększać objętość przyjmowanych pokarmów oraz rozszerzać dietę o inne produkty. Ważne jest by pacjent trzymał się ściśle określonych zaleceń, a mianowicie pił niewielkie ilości płynów, robił odstępy między kolejnymi łykami, nie przyjmował jednorazowo więcej niż 100 ml oraz dwóch litrów dziennie. Wśród napoi, z których pacjent może korzystać należy wymienić niskokaloryczne, nie kwaśne soki owocowe np. jabłkowe, słaba herbata lub kawa, najlepiej bezkofeinowa, buliony, niskokaloryczne galaretki, niskotłuszczowe jogurty, odtłuszczone mleko.

W drugim tygodniu po zabiegu chory do swego jadłospisu może wprowadzić pierwsze stałe produkty. To okres początkowej adaptacji żołądka do ulokowanego w nim balonu i możliwa staje się zmiana stosowanej diety. Pamiętać jednak należy, iż przestawienie się z posiłków przetartych w stałe powinno zająć około tygodnia, a sama zmiana powinna przebiegać „bezboleśnie”, czyli nie powodować u chorego zaburzeń z przewodu pokarmowego. Przez pierwsze trzy dni drugiego tygodnia po zabiegu w diecie powinny pojawić się jedynie pokarmy przetarte. Zazwyczaj można jeść już wszystko, jednak uprzednio należy wszystko rozdrobnić w blenderze. Pamiętać należy by każdy spożywany posiłek zawierał białko. Dalej przez okres kolejnych czterech dni możliwe staje się wprowadzenie miękkich pokarmów, będąc swoistym przygotowaniem organizmu chorego do ponownego przyjmowania pokarmów o stałej konsystencji. W tym czasie chory powinien raczej dobierać takie pokarmy, które charakteryzują się niską zawartością tłuszczu, kalorii oraz węglowodanów. Ważne jest stosowanie bardzo przydatnej metody 20/20, czyli każdy kęs powinien być żuty przynajmniej 20 razy, a posiłek trwać minimum 20 minut. Po powyższym okresie przejściowym nie powinny już występować żadne przeszkody ku temu, by pacjent powrócił do swego normalnego żywienia, czyli pokarmów w postaci stałej. W tym momencie przydatnych może być kilka wskazówek, a mianowicie najlepiej produkty stałe wprowadzać stopniowo i pojedynczo, najpierw zaleca się gotowanie posiłków niż spożywanie ich w postaci surowej, należy ograniczyć do minimum spożywanie chleba, makaronu i ryżu (ze względu na tendencję tych pokarmów do przylepiania się do ścian balonu i tym samym wpływając na nieświeży oddech) oraz co bardzo ważne każdego dnia spożywanie dużej ilości płynów, szczególnie wody (minimum dwie szklanki przed posiłkiem oraz dwie pół godziny po posiłku by spłukać balon z resztek pokarmowych).

W tym momencie pacjent wchodzi w bardzo ważny etap całego procesu terapeutycznego nadmiernej masy ciała. Okres całych sześciu miesięcy życia z balonem jest etapem, w którym pacjent powinien zmienić swoje dotychczasowe nawyki żywieniowe, a także często styl życia do jakiego był dotychczas przyzwyczajony. Dlatego ważne jest w tym aspekcie silne wsparcie psychologiczne, zarówno najbliższych jak i specjalistów z zakresu psychologii. 

Pacjentowi powinno się dosadnie wytłumaczyć, iż końcowy efekt utraty wagi oraz jego późniejsze utrzymanie całkowicie zależy od jego woli, motywacji i chęci zmiany swego dotychczasowego życia. Bardzo przydatna wydaje się więc współpraca pacjenta z lekarzem i dietetykiem oraz okresową pomocą psychologa. Lekarz wskaże choremu w jaki sposób utrzymywać reżim żywieniowy, a dietetyk ułoży przykładowy plan i pomoże kontrolować osiągane wyniki. Pacjent musi być przekonany o tym, że balon żołądkowy to tylko narzędzi, które pomoże mu w zrzuceniu dodatkowych kilogramów, ale to jaki to będzie efekt i na jak długo to już tylko i wyłącznie zależy od samego pacjenta. Bardzo ważne jest połączenie dobrze dobranego planu żywieniowego wraz z regularnym, umiarkowanym wysiłkiem fizycznym. Wszystko to powinno zagwarantować osiągnięcie sukcesu i cieszenie się wynikiem kuracji przez długi czas. Tu warto zaznaczyć, iż zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych to decyzja na całe życie, jeśli pacjent nie chce wrócić do swojej pierwotnej wagi sprzed zabiegu.

Możliwe powikłania po zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym

Leczenie otyłości balonem żołądkowym jest terapią zabiegową i jak każdy zabieg wiąże się z pewnym ryzykiem wystąpienia powikłań. Choć na wstępie podkreślić należy, iż leczenie otyłości tą metodą jest bezpieczne. U większości chorych poddanych zabiegowi w pierwszych dniach pojawiają się delikatne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty. Trwają one zazwyczaj nie dłużej niż 2-3 dni i są z dobrym skutkiem łagodzone dostępnymi lekami. 

Jednym z groźniejszych komplikacji implantacji balonu żołądkowego jest jego pęknięcie. Nie jest to sytuacja częsta, aczkolwiek możliwa. Dlatego też balon wypełniany jest barwionym płynem, a dokładnie błękitem metylenowym, co sprawia, że płyn ma kolor niebieski. W przypadku pęknięcia balonu chory może zaobserwować zmianę zabarwienia moczu na kolor niebieskozielony, uczucia słonego posmaku w ustach oraz wymioty treścią podbarwioną na zielono-niebiesko. Ryzyko pęknięcia balonu znajdującego się wewnątrz żołądka niepokoi wielu pacjentów. Lekarz powinien uspokoić pacjenta, że mimo faktycznie występującego takiego ryzyka, zdarza się ono niezwykle rzadko. Według dotychczas przeprowadzonych badań na setki tysięcy wszczepionych balonów istnieją w piśmiennictwie jedynie pojedyncze przypadki ich pęknięcia. Ponadto należy wyjaśnić pacjentowi, iż balon jest wypełniony roztworem soli fizjologicznej, czyli płynem bezpiecznym i jego wyciek nie jest dużym zagrożeniem dla zdrowia pacjenta. Gorzej sprawa wygląda w przypadku pękniętego balonu, kiedy to opróżniony może zmienić swoją lokalizację i dostać się na przykład do dwunastnicy i na tej wysokości zatamować odcinek przewodu pokarmowego. Wówczas pasaż jest całkowicie zablokowany, a usunięcie balonu jest niezwykle trudne. Między innymi dlatego płyn wypełniający balon jest barwiony błękitem, tak by pacjent szybko zorientował się o jego możliwym pęknięciu. Jest to swoisty system alarmowy tego produktu. Kiedy tylko pacjent zaobserwuje u siebie powyższe objawy powinien niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, a wtedy wadliwy balon zostanie usunięty i zamieniony na nowy.

Innym możliwym powikłaniem, ale co ważne rzadkim jest wystąpienie takich dolegliwości jak nudności, bóle brzucha, zapalenia przewodu pokarmowego, refluks żołądkowo - przełykowy, wymioty trwające dłużej niż tydzień od założenia balonu. Najcięższe komplikacje dotyczą 1-2 przypadków na 1000 przeprowadzanych zabiegów implantacji balonu żołądkowego, czyli około 0,1-0,2%. Jedynie u około 2% przypadków pojawiające się działania niepożądane skłaniają chirurga do wcześniejszego usunięcia balonu, co w przeliczeniu daje bardzo klarowny wynik, czyli na 100 pacjentów poddanych zabiegowi około 2 z nich będzie wymagało usunięcia balonu. Dodać jeszcze należy, iż przeprowadzone badania ukazują jeszcze dodatkowych 2 na 100 pacjentów, którzy z innych przyczyn niż te wymienione życzą sobie, by wcześniej niż to wskazane usunąć balon. 

Skuteczność leczenia otyłości balonem żołądkowym

Zgodnie z dostępnymi statystykami przeciętna utrata wagi w trakcie sześciomiesięcznej kuracji odchudzającej balonem żołądkowym oscyluje w granicach 15 kilogramów. Podana wartość ma charakter uśredniony, czyli część pacjentów może schudnąć 20 - 30 kg a część 5 - 10 kg, wszystko zależy od motywacji i przestrzegania reżimu dietetycznego i innych lekarskich zaleceń. W tym miejscu warto po raz kolejny podkreślić, iż sama implantacja balonu żołądkowego nie jest gwarantem utraty nadprogramowych kilogramów, a niezbędna do tego jest silne nastawienie pacjenta i stosowanie się do niezbędnych zaleceń dotyczących diety i aktywności fizycznej. Jedna z publikacji oceniających skuteczność tej terapii, poddająca ocenie kilkanaście różnych obserwacji, opublikowana w 2007 roku wykazała, że w grupie 3 608 chorych średnia utrata masy ciała na etapie usuwania implantowanego balonu wyniosła średnio 14,7 kg, co oznaczało spadek masy ciała równy 12% w stosunku do wyjściowej wagi pacjenta. Dalej liczby te przekładały się na spadek wskaźnika BMI o 5 kg/m2 i spadek o 32% nadmiaru masy ciała. 

W badaniu przeprowadzonym w Arabii Saudyjskiej na grupie 100 otyłych pacjentów leczonych balonem żołądkowym uzyskano również zadowalające wyniki. Poddana obserwacji grupa składała się z 59 kobiet i 41 mężczyzn ze wskaźnikiem masy ciała przekraczającym 30 kg/m2, u których leczenie zachowawcze nadmiernej masy ciała nie przyniosło pożądanych rezultatów. U 30%  pacjentów poddanych badaniu utrata nadmiernych kilogramów w ciągu 12 miesięcy wyniosła około 7 kg. Druga grupa obserwowanych schudła w tym samym czasie od 8 do 13 kg, następna stanowiła 30%, której udało się stracić 14 - 25 kg, zaś ostatnia grupa leczonych balonem żołądkowym mogła się pochwalić utratą aż 26 - 39 kg i stanowiła także 30% wszystkich badanych. 

W jeszcze innym badaniu uzyskano bardzo podobne wyniki, gdzie poddano obserwacji 323  otyłych pacjentów, którym implantowano balon żołądkowy na okres 6 miesięcy. Średni spadek wagi u tych pacjentów wahał się w graniach 15,2 kg (od 5 do 25 kg).

Warto przytoczyć wyniki dużego europejskiego badania, w którym poddano obserwacji ponad dwa tysiące otyłych pacjentów (2515) leczonych metodą BIB. Utrata nadmiernej masy ciała u tych pacjentów wyniosła średnio 34%, a uśredniona redukcja wskaźnika masy ciała BMI oscylowała w graniach 5 kg/m2. 

W obserwacjach udowodniono także, że zastosowanie balonu żołądkowego w leczeniu otyłości pozwala na uzyskanie znacząco lepszych efektów (jeśli chodzi o utratę masy ciała) w porównaniu do leczenie metodami zachowawczymi (leki plus dieta). W przedstawionym badaniu poddano obserwacji 130 chorych. Przy zastosowanym balonie przez okres sześciu miesięcy uzyskano spadek masy ciała rzędu 16,7 kg, natomiast osoby będące jedynie na diecie w tym samym czasie straciły jedyne 7 kg. Dalszy punkt zakładał obserwację tych samych pacjentów przez następne 18 miesięcy i tak po całych dwóch latach waga chorych po leczeniu systemem BIB była mniejsza o 11 kg w stosunku do ich wyjściowej masy sprzed zastosowanego leczenia. Natomiast masa ciała pacjentów leczonych wyłącznie dietą po tym samym okresie była mniejsza jedynie o 1,5 kg. Świadczy to o tym, że efekt zmniejszonej masy ciała utrzymywał się o wiele dłużej niż u pacjentów leczonych samą dietą. Wynikało to z faktu, że znacznie częściej u tych pacjentów obserwowano trwalszą zmianę ich nawyków żywieniowych i co ważne zmiana ta utrzymywała się także po usunięciu balonu z żołądka.

Dodatkowym atutem balonu żołądkowego jest fakt, iż jego zastosowanie korzystnie wpływa na choroby towarzyszące otyłości, a mianowicie u otyłych osób leczonych balonem żołądkowym po jego usunięciu poprawa stanu zdrowia nastąpiła w przypadku 95% chorych z nadciśnieniem tętniczym, u 86% chorych z cukrzycą typu 2, u 100% poddanych leczeniu ustąpiły dolegliwości oddechowe, u 51% z nich wyniki laboratoryjne, głównie lipidogram uległy normalizacji, a u 87% pacjentów zmniejszyły się dolegliwości bólowe ze strony stawów.  Podsumowując liczne badania oceniające skuteczność balonu żołądkowego stwierdzić można, że ogólna poprawa zdrowia wiążąca się z ustąpienie dolegliwości wynikających z chorób współistniejących wahała się w granicach 89%. 

Oceniając powyższe wyniki badań należy brać pod uwagę fakt, iż powyższe liczby mają charakter uśredniony, więc byli pacjenci, którzy osiągali lepsze i gorsze wyniki związane z leczeniem balonem żołądkowym. U podstaw rozbieżności między wynikami tej kuracji leży zaangażowanie w zmianę nawyków żywieniowych i zmiany stylu życia oraz od siły motywacji samego pacjenta. Jednym z częstszych błędów popełnianych w trakcie leczenia otyłości systemem BIB były błędy dietetyczne, a przede wszystkim dojadanie późnym wieczorem lub w nocy, co dawało pacjentowi nikłe szanse na skuteczny metabolizm spożytego tuż przed spaniem pokarmu. Podobnie dotyczy to również pacjentów nadużywających alkoholu w trakcie trwania terapii. Dostarczane puste kalorie, szczególnie w postaci słodkich drinków skutecznie uniemożliwiają powodzenie terapii. Istotnym błędem wartym przypomnienia jest jedzenie pomimo uczucia sytości przez pacjenta. Wówczas balon nie spełnia swojej podstawowej funkcji, czyli ograniczenia przyjmowania pokarmów. Dochodzi do tak zwanego oszukiwania systemu leczniczego BIB. Ponadto niepowodzenie kuracji może wynikać z nieprawidłowego nastawienia pacjenta do leczenia, czyli oczekiwania, że balon za nich schudnie, bez stosowania diety oraz bez ćwiczeń i specjalnych zaleceń co do trybu życia. Tak więc finalny efekt leczenia otyłości balonem żołądkowym zależy przede wszystkim od zaangażowania pacjenta w każdy pojedynczy aspekt terapii.

 

Najczęstsze pytania i odpowiedzi na temat leczenia otyłości balonem żołądkowym

Czy w trakcie leczenia otyłości balonem żołądkowym pacjent może normalnie ćwiczyć?

Na samym wstępie warto podkreślić, iż aktywność fizyczna o umiarkowanym natężeniu jest niezbędna w powodzeniu każdej terapii otyłości, czy to zachowawczej czy zabiegowej. Jednak w związku z przeprowadzonym zabiegiem w początkowym okresie istnieją pewne ograniczenia, a mianowicie w pierwszym tygodniu po zabiegu implantacji balonu w żołądku pacjent powinien odpoczywać i nie przemęczać się fizycznie. Natomiast w kolejnych tygodniach po endoskopowym zabiegu nie ma już przeciwwskazań do uprawiania sportu, a wręcz przeciwnie regularny, umiarkowany wysiłek fizyczny jest bardzo wskazany. Jak wypowiadają się eksperci uprawianie sportu po zabiegu implantacji balonu żołądkowego bardzo pozytywnie odbija się na długofalowym procesie utraty nadmiernych kilogramów i stanowi jego bardzo istotny element. Regularne ćwiczenia fizyczne pomagają w zmianie stylu dotychczasowego życia i nabraniu dobrych nawyków, które są niezbędne do osiągnięcia końcowego sukcesu. Program ćwiczeń dla każdego pacjenta powinien być dobierany indywidualnie zależnie od jego stanu zdrowia i możliwości kondycyjnych. Warto wspomóc się radą trenera personalnego doświadczonego w prowadzeniu tego typu programów. Ponadto bardzo ważna jest współpraca z dietetykiem oraz psychologiem. Wszystkie wymienione wyżej elementy stanowią niezbędne elementy prawidłowego prowadzenia pacjenta w okresie po zabiegu balonikowania żołądka.

Jakie ćwiczenia są szczególnie zalecane po zabiegu implantacji balonu żołądkowego?

Aktywność fizyczna to nieodłączny element prawidłowo przeprowadzonej terapii mającej na celu utratę masy ciała. Umożliwia ona pełne wykorzystanie dostarczanych z pokarmem kalorii, co skutecznie uniemożliwia odkładanie się ich w organizmie w postaci nadprogramowej tkanki tłuszczowej. Ćwiczenia powinny być dobierane indywidualnie dla każdego pacjenta. Jak potwierdzają wieloletnie obserwacje regularny wysiłek fizyczny łatwiej utrzymać w grupie. Pacjenci z balonem żołądkowym mogą zacząć od umiarkowanego wysiłki pod postacią szybkiego marszu, w dalszej kolejności wprowadzając jazdę na rowerze treningowym, a także przeróżne zajęcia z szerokiej dziedziny jaką oferuje fitness. By osiągać jak najlepsze rezultaty oraz wytrzymać w postanowieniu warto znaleźć innych ludzi z podobnym problemem, z którymi ćwiczenie będzie dodatkową motywacją i które w trakcie całego procesu będą się wzajemnie wspierały. Bardzo dobrym miejscem zalecanej aktywności fizycznej w trakcie leczenie otyłości balonem żołądkowym jest basen. 

Czy po zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym wymagane są wizyty kontrolne u lekarza?

Odpowiedź na to pytanie uzależniona w głównej mierze jest od stanu ogólnego chorego po zabiegu implantacji balonu żołądkowego. Kiedy pacjent czuje się dobrze i nie odczuwa żadnych dolegliwości, a waga systematycznie spada to nie potrzebuje częstych wizyt kontrolnych u lekarza. Bywa jednak tak, że terapia nie przebiega tak jakby wszyscy sobie tego życzyli. Szczególnie wtedy, kiedy pomimo upływającego czasu kuracji waga pacjenta nie spada. Należy wówczas skonsultować się ze specjalistą z dziedziny dietetyki, którego rada może być bardzo pomocna. Ponadto w przyspieszeniu procesu spalania tkanki tłuszczowej pomocna może okazać się wizyta u fizykoterapeuty, którego wiedza i doświadczenie pomogą dobrać jak najbardziej odpowiedni program ćwiczeń, indywidualnie skonstruowany do możliwości danego pacjenta. Dodatkowo w przypadku przedłużonego występowania takich dolegliwości jak nudności, zgaga lub innych objawów związanych z implantacją balonu konieczna jest konsultacja z lekarzem przeprowadzającym zabieg. 

Jak wygląda przykładowe menu w pierwszych tygodniach po zabiegu implantacji balonu żołądkowego?

Zmiana stylu życia, nawyków żywieniowych oraz rygorystyczne przestrzeganie zaleconej diety są nieodłącznym i koniecznym do osiągnięcia sukcesu terapii odchudzania balonem żołądkowym. Sam balon nie odchudzi pacjenta z nadmiernych kilogramów. Do tego potrzeba jest silna motywacja pozwalająca przestrzegać założonych zaleceń. Tyczy się to oczywiście także diety, która zaraz po zabiegu i dalej kolejnych tygodniach nieco się od siebie różni. Poniżej przedstawiamy przykładowe menu w trakcie terapii w pierwszym i drugim tygodniu:

Śniadanie:

1/2 szklanki zmiksowanych owoców lub warzyw,

1/2 szklanki jogurtu, 

Drugie śniadanie:

1/2 szklanki rosołu lub bulionu, 

1/2 szklanki zmiksowanych owoców lub warzyw

Obiad: 

1/2 szklanki jogurtu 

1/2 szklanki rozdrobnionych owoców lub warzyw

Podwieczorek i kolacja mogą wyglądać podobnie tylko w połowie ilości opisanych powyżej produktów. Wraz z trwaniem kuracji należy zwiększyć ilość przyjmowanych płynów, by pomóc choremu w dostosywaniu się do systemu BIB. Następnie mogą być wprowadzane pokarmy stałe tak by dojść do optymalnej diety.

Czy po zabiegu będę czuł balon w żołądku?

U znacznej większości pacjentów po zabiegu implantacji balonu żołądkowego dokuczliwe bywa uczucie nudności, skurcze żołądka, wymioty i inne dolegliwości dyspeptyczne typowe dla tego zabiegu. Na szczęście stan taki ulega poprawie zazwyczaj już po 2-3 dniach. Występowanie powyższych objawów jest naturalne i należy uspokoić pacjenta, a najlepiej jeszcze wcześniej przygotować go na ich wystąpienie. Najczęściej udaje się je zwalczyć, ale niestety nie całkowicie wyeliminować przy pomocy dostępnych środków farmaceutycznych. W trakcie tych pierwszych dni żołądek musi się przyzwyczaić do nowej sytuacji i stąd te dolegliwości. Po kilku dniach wszystko wraca do normy i pacjent nie odczuwa żadnego dyskomfortu związanego z obecnością balonu w żołądku. Nie ogranicza on ich codziennej aktywności, tak więc pacjent po zabiegu może robić to samo co przed implantacją, w tym między innymi nurkować, pływać, jeździć konno, grać w tenisa czy siatkówkę itd. Ponadto nie ma żadnych ograniczeń co do podróżowania wszelkimi środkami lokomocji w tym latania samolotem. W piśmiennictwie nie ma doniesień o przypadkach pęknięcia balonu żołądkowego z powodu wzmożonej aktywności fizycznej. Jeżeli zaś chodzi o odczucia pacjenta co do obecności balonu to ciężkość realne wypełnionego balonu jest porównywalny z ciężarem związanym z wypiciem dwóch szklanek wody, na początku dominują wspomniane wyżej odczucia, jednak później pacjent odczuwa już tylko sytość.

Czy balon może być nieszczelny/przeciekać?

Balon wprowadzany do żołądka jest wykonany z podatnego i wytrzymałego elastomeru silikonowego, czyli polimerowego tworzywa sztucznego, które charakteryzuje się zdolnością do odwracalnej zmiany swoich kształtów pod wpływem działających na tworzywo sił mechanicznych. Mają bardzo silną odporność na działanie zewnętrznych sił mechanicznych, co z wyżej wymienioną cechą zapewnia bardzo dobrą trwałość tego materiału i produktów z niego stworzonych. Mimo tego nie można wykluczyć wystąpienia nieszczelności balonu żołądkowego, która wystąpić może z wielu przyczyn, co ważne i należy podkreślić zdarza się ona bardzo rzadko. Jednak kiedy już wystąpi pacjent powinien jak najszybciej zgłosić się do kliniki by wadliwy balon wymienić. Rozpoznanie pęknięcia implantowanego balonu nie przysparza zazwyczaj większych trudności. Balon wypełniony jest najczęściej solą fizjologiczną, która właśnie w tym celu zabarwiona jest błękitem metylenowym. W momencie jakiejkolwiek nieszczelności płyn wydobywa się z balonu i zabarwia między innymi mocz na zielononiebiesko. Ponadto pacjent może odczuwać słony smak w ustach lub wymiotować zielono-niebieską treścią.

Czy efekt utraty masy ciała po usunięciu balonu utrzyma się na stałe?

Na kompleksową terapię otyłości balonem żołądkowym składa się kilka czynników, które muszą być spełnione by efekty były trwałe i zadowalające. Przede wszystkim nie można oczekiwać od balonu żołądkowego tego, że schudnie on za nas bez zmiany dotychczasowego naszego życia. Zmiana stylu życia i nawyków żywieniowych jest niezbędnym elementem prawidłowo przeprowadzonej kuracji. Okres sześciu miesięcy z balonem jest tym czasem, w którym ma się dokonać przemiana wewnętrznego nastawienia pacjenta do siebie i do swego stylu życia. W tym czasie pacjenci uczą się jak poradzić sobie z problemami sfery psychicznej, czyli tej związanej z motywacją. Ponadto w tym czasie mają oni nabrać dobrych przyzwyczajeń żywieniowych i zmienić styl życia na taki, by utratę wagi utrzymać po usunięciu balonu. Wiele więc zależy od samego pacjenta. Zaś balon żołądkowy ma wspomóc przyzwyczajenie się do spożywania posiłków o mniejszych objętościach i w efekcie utraty nadmiernych kilogramów. Dane jakie przedstawiają przeprowadzone obserwacje wskazują na to, że większość pacjentów po usunięciu balonu z żołądka nie powraca do pierwotnej wagi sprzed leczenia. 

Czy implantacja balonu żołądkowego jest bolesna?

Zabieg implantacji balonu żołądkowego jest przeprowadzany przy pomocy endoskopu przy zastosowanym krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym bądź znieczuleniu miejscowym, z zastosowaniem leków sedatywnych i zmniejszających napięcie mięśniówki. W związku z tym pacjent w trakcie zabiegu nie odczuwa większych dolegliwości. Wszystko przebiega bardzo podobnie jak podczas badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli gastroskopii. 

Kto nie powinien mieć zakładanego balonu żołądkowego?

Mimo swych wielu zalet z balonu żołądkowego nie może skorzystać każdy otyły pacjent. Zabieg balonikowania żołądka jest najmniej inwazyjnym zabiegiem z zakresu dziedziny bariatrii. Nie może jednak być stosowany u wszystkich, a dokładnie u chorych z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, chorobą Leśniewskiego - Crohna, stany zapalne przełyku, żylaki przełyku, dużą przepukliną rozworu przełykowego, chorobą uzależnienia od alkoholu i/lub narkotyków, a także z czynnymi zaburzeniami psychicznymi. Ponadto zabiegowi nie powinny poddawać się osoby chorujące na poważne schorzenia wątroby, nerek, czy płuc, będące leczone przewlekle sterydami oraz kobiety karmiące piersią i w ciąży.

Kiedy mogę wrócić do codziennych czynności po zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym?

Bezpośrednio po zabiegu implantacji balonu żołądkowego chory kilka godzin spędza w klinice na obserwacji i następnie może udać się do domu. Przez pierwsze dwa lub trzy dni chory może odczuwać pewien dyskomfort związany z procesem przystosowania się organizmu do ciała obcego wewnątrz żołądka jakim jest balon. Praktycznie już po powrocie do domu pacjent jest zdolny do podjęcia codziennych czynności, jednak według zaleceń pierwszy tydzień powinien być okresem odpoczynku. Natomiast po tym okresie nie ma już żadnych przeciwwskazań do podjęcia regularnej i umiarkowanej aktywności fizycznej. Ćwiczenia powinny być dobierane indywidualnie, z uwzględnieniem możliwości fizycznych oraz upodobań.

Ile kilogramów mogę stracić w ciągu terapii otyłości balonem w żołądku i jak długo trwa kuracja?

Leczenie otyłości balonem żołądkowym to zazwyczaj proces 6 miesięcznego okresu, w którym pacjent uczy się nowych nawyków żywieniowych, stara się zmienić styl swojego życia oraz stara się zadbać o regularną aktywność fizyczną. W tym wszystkim pomaga mu implantowany w żołądku balon, który zapewnia poczucie sytości i przez to ogranicza dostarczanie kalorii z pokarmem. Zgodnie z obserwacjami przedstawionymi w licznych badaniach ogólna utrata masy ciała w trakcie kuracji balonem żołądkowym jest kwestią indywidualną i zależy od wielu różnych czynników. Według dostępnych statystyk średnia utrata całkowitej wagi to 22,4% pierwotnej masy ciała. Często zdarza się jednak, że pacjenci chudną ponad 40–50 kg, a nawet powyżej 60 kg. Należy jednoznacznie podkreślić, iż uzyskane wyniki będą zależeć od tego jak pilnie przestrzegane są zalecenia programu leczniczego oraz na ile uda się zmienić nawyki żywieniowe pacjenta.

Co zrobić by skóra po kuracji otyłości balonem żołądkowym była znów jędrna?

W przypadku utraty masy ciała dochodzi do utraty tkanki tłuszczowej zlokalizowanej między innymi w tkance podskórnej. Dochodzi do zmniejszenia jej objętości i do nadmiaru skóry, która przez to staje się mniej jędrna i obwisła. Chorzy po kuracji otyłości balonem żołądkowym mogą skorzystać z zabiegów oferowanych przez kliniki medycyny estetycznej, które pozwalają wyrzeźbić i wymodelować odchudzoną sylwetkę, czasami pozbyć się uciążliwego cellulitu, czy przeszkadzających fałdek tłuszczu. Zaletą medycyny estetycznej jest to, iż indywidualnie dobrany zestaw zabiegów pozwala osiągnąć bardzo dobre efekty estetyczne, poprzez spalenie nadmiaru tkanki tłuszczowej, wzmocnić i zwiększyć wybrane partie mięśni, a także zwiększyć przepływ krwi przez mięśnie (wpłynąć na ich odżywienie).

Czy noszenie balonu w żołądku wyklucza jedzenie niektórych potraw?

Znajdujący się w żołądku balon sprawia, że pacjent nie odczuwa takiego głodu jak wcześniej, bowiem rozciągający ściany żołądka balon pozwala osiągnąć wczesne uczucie sytości. Ponadto balon może mieć wpływ na późniejsze preferencje żywieniowe pacjenta, bowiem spożywanie tłustych potraw zazwyczaj powoduje wystąpienie nudności. Warto poinformować pacjenta, że będąc w trakcie kuracji otyłości systemem BIB nie można się przejadać, gdyż może być to niebezpieczne i być powodem wielu różnych poważnych problemów. Większość pacjentów po zabiegu implantacji otrzymuje ogólne, proste zalecenia dietetyczne. Jedną z podstawowych zasad, których pacjent powinien się trzymać jest dostarczenie organizmowi mniejszych ilości energii, spożywania posiłków o mniejszych objętościach, wybieranie pokarmów o niskim indeksie glikemicznym z jednoczesnym ograniczeniem tych o wysokim tym parametrze. Należy również wystrzegać się spożywania dużej ilości alkoholu ze względu na kaloryczność i z powodu innych wskazań lekarskich.

wybierz miasto, w którym chcesz wykonać
Sprawdź ofertę »

Czy są jakiekolwiek ograniczenia wiekowe do zastosowania balonu żołądkowego w leczeniu otyłości?

Na wstępie można zaznaczyć, iż nie ma górnej granicy wieku pacjenta, na podstawie której byłby on kwalifikowany bądź wykluczany z zabiegu leczenia otyłości balonem żołądkowym. Zgodnie z dostępnymi statystykami najczęstszą grupą osób korzystającą z terapii są osoby w wieku 30 - 40 lat. Zdarza się jednak, iż zgłaszają się pacjenci poniżej 18 jak i powyżej 60 roku życia. Gdy kwalifikowany jest pacjent nieletni, niezbędne jest szczegółowe badanie lekarskie z konsultacją psychologiczną oraz świadomą zgodą prawnego opiekuna dziecka. 

Źródła: Sallet JA, Marchesini JB, Paiva OS et al „Brazilian Multicentre Study of the Intragastric Balloon”. Obesity Surgery 2004; 14:991-998. // Genco A, Bruni T, Doldi SB et al. “BioEnterics Intragastric Balloon: The Italian Experience with 2,515 Patients”. Obesity Surgery 2005; 15:1161-1164. // Alfredo G, Roberta M, Massimiliano C, Michele L, Nicola B, Adriano R. Long-term multiple intragastric balloon treatment--a new strategy to treat morbid obese patients refusing surgery: prospective 6-year follow-up study. Surg.Obes.Relat Dis. 2014;10:307-11. // Alfredo G, Roberta M, Francesca F et al. Intragastric balloon for obesity treatment: results of a multicentric evaluation for balloons left in place for more than 6 months. Surg.Endosc. 2014. // Yasawy MI, Al Quorain AA, Hussameddin AM, Yasawy ZM, Al Sulaiman RM. Obesity and gastric balloon. J.Family.Community Med. 2014;21:196-9. // Genco A, Lopez-Nava G, Wahlen C et al. Multi-centre European experience with intragastric balloon in overweight populations: 13 years of experience. Obes.Surg. 2013;23:515-21. // Lee YM, Low HC, Lim LG et al. Intragastric balloon significantly improves nonalcoholic fatty liver disease activity score in obese patients with nonalcoholic steatohepatitis: a pilot study. Gastrointest.Endosc. 2012;76:756-60. // Nikolic M, Boban M, Ljubicic N et al. Position of intragastric balloons in global initiative for obesity treatment. Coll.Antropol. 2011;35:1353-62. // Papavramidis TS, Grosomanidis V, Papakostas P, Penna S, Kotzampassi K. Intragastric balloon fundal or antral position affects weight loss and tolerability. Obes.Surg. 2012;22:904-9. // Caglar E, Dobrucali A, Bal K. Gastric balloon to treat obesity: filled with air or fluid? Dig.Endosc. 2013;25:502-7. // Abdel-Salam WN, Bekheit M, Katri K, Ezzat T, El Kayal eS. Efficacy of intragastric balloon in obese Egyptian patients and the value of extended liquid diet period in mounting the weight loss. J.Laparoendosc.Adv.Surg.Tech.A 2013;23:220-4. // Giardiello C, Borrelli A, Silvestri E, Antognozzi V, Iodice G, Lorenzo M. Air-filled vs water-filled intragastric balloon: a prospective randomized study. Obes.Surg. 2012;22:1916-9. // Giardiello C, Borrelli A, Silvestri E, Antognozzi V, Iodice G, Lorenzo M. Air-filled vs water-filled intragastric balloon: a prospective randomized study. Obes.Surg. 2012;22:1916-9. // Simsek Z, Altinbas A, Delibasi T, Yuksel O. Incomplete stomach emptying as a complication of intragastric balloon treatment and a solution suggestion: Pineapple juice drinking. Turk.J.Gastroenterol. 2013;24:330-3. // Michał Wąsowski, Magdalena Walicka, Ewa Marcinowska-Suchowierska Otyłość – definicja, epidemiologia, patogeneza Postępy Nauk Medycznych, t. XXVI, nr 4, 2013 // Aktywność fizyczna w profilaktyce i leczeniu otyłości Michał Plewa, Andrzej Markiewicz  Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2006, tom 2, nr 1, s. 30–37 // Otyłość. Zapobieganie i leczenie Mirosław Jarosz, Longina Kłosiewicz-Latoszek, Wioleta Respondek Wydawnictwo Lekarskie PZWL , 2006 // 

Leczenie otyłości balonem żołądkowym
- kliniki w
Sprawdź ofertę »

Dołącz do nas:

Opublikowane na stronach internetowych Tourmedica.pl Sp. z o.o. materiały, informacje oraz ceny nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu przepisów Kodeksu Cywilnego. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne z akceptacją regulaminu i polityki prywatności .

Copyright © 2012-2017 Tourmedica.pl Sp. z o.o.

Materiały zamieszczone w serwisie Tourmedica.pl nie są substytutem dla profesjonalnych porad medycznych, diagnozowania lub leczenia. Użytkownik serwisu pod żadnym pozorem nie może lekceważyć porady lekarza lub opóźnić poszukiwania porady medycznej z powodu informacji, jakie przeczytał w serwisie. Tourmedica.pl nie poleca ani nie popiera żadnych konkretnych badań, lekarzy, procedur, opinii lub innych informacji zawartych w serwisie, poleganie na informacjach zawartych na stronie Tourmedica.pl odbywa się wyłącznie na własne ryzyko Użytkownika.

Copyright © 2012-2017 Tourmedica.pl Sp. z o.o.